บริษัท หาดทิพย์ จำกัด (มหาชน) หรือ HTC ผู้ผลิตและจัดจำหน่ายเครื่องดื่มในเครือ “โคคา-โคล่า” ในพื้นที่ 14 จังหวัดภาคใต้ พร้อมพันธมิตร บริษัท อ๊อกซิเทค จำกัด และ บริษัท รอยซ์ ยูนิเวอร์แซล จำกัด พาสื่อมวลชนลงพื้นที่โครงการ “พันธมิตรเพื่อการรีไซเคิลในภาคใต้” เพื่อสัมผัสเส้นทางการรีไซเคิลขวดพลาสติก PET จากขวดสู่ขวดหรือ Bottle-to-Bottle อย่างครบวงจร
เริ่มตั้งแต่การจัดเก็บและแยกขยะที่ต้นทาง ณ ชุมชนบนเกาะยาวน้อย จังหวัดพังงา สู่กระบวนการคัดแยก ทำความสะอาด และบดเป็นเกล็ดพลาสติกที่จังหวัดกระบี่ เพื่อส่งไปผลิตเป็นเม็ดพลาสติกรีไซเคิล หรือ rPET ที่จังหวัดนครปฐม และนำกลับมาใช้ผลิตเป็นบรรจุภัณฑ์เครื่องดื่มอีกครั้งที่โรงงานพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยหาดทิพย์ตั้งเป้าพัฒนาให้ระบบซัพพลายเชนย้อนกลับนี้เป็นรากฐานของการบริหารจัดการบรรจุภัณฑ์อย่างรับผิดชอบต่อไปในอนาคต
ดื่มแล้วเก็บและคัดแยกตั้งแต่ต้นทาง
การเดินทางเริ่มต้นขึ้น ณ เกาะยาวน้อย จังหวัดพังงา พื้นที่ต้นทางสำคัญในการทำงานร่วมกับชุมชนเพื่อคัดแยกบรรจุภัณฑ์ใช้แล้วทุกชนิดที่สามารถนำกลับมารีไซเคิลได้ ซึ่งรวมถึงขวดพลาสติก PET ด้วย โดยการคัดแยกที่ถูกวิธีตั้งแต่ต้นทางจะทำให้บรรจุภัณฑ์ใช้แล้วเหล่านี้ไม่ปะปนไปกับขยะชนิดอื่น ๆ และอยู่ในสภาพที่เหมาะสมต่อการรีไซเคิล
จุดเริ่มต้นของการดำเนินการนี้เกิดขึ้นตั้งแต่ปี 2561 ที่มูลนิธิโคคา-โคล่า ร่วมกับองค์การระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (IUCN) ริเริ่มจัดทำโครงการจัดการขยะอย่างยั่งยืนบนพื้นที่เกาะยาว ก่อนที่หาดทิพย์จะเข้ามารับช่วงดูแลโครงการต่อในปัจจุบัน โดยมีเป้าหมายที่ชัดเจนในการส่งเสริมและสนับสนุนให้กิจกรรมในระดับชุมชนเช่นนี้ช่วยนำบรรจุภัณฑ์ใช้แล้วเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลในปริมาณที่มากกว่าบรรจุภัณฑ์จากผลิตภัณฑ์ของหาดทิพย์ที่มีการนำเข้าสู่เกาะตามช่องทางการค้าต่าง ๆ
ทั้งนี้ ในช่วงต้นปี 2569 ที่ผ่านมา หาดทิพย์ได้ร่วมมือกับมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ตในการสำรวจพื้นที่เกาะยาวน้อยและเกาะยาวใหญ่เพื่อประเมินผลตามวัตถุประสงค์ดังกล่าว และพบว่าในปีก่อนหน้า มีบรรจุภัณฑ์จากผลิตภัณฑ์ของหาดทิพย์เข้าสู่เกาะทั้งสองรวมประมาณ 37 ตัน ในขณะที่กลไกชุมชนสามารถรวบรวมบรรจุภัณฑ์ใช้แล้วออกจากพื้นที่เพื่อเข้าสู่การรีไซเคิลได้สูงถึงประมาณ 100 ตัน
โดยในจำนวนนี้เป็นขวด PET จากผลิตภัณฑ์ของหาดทิพย์ที่เข้าสู่เกาะทั้งสองประมาณ 22 ตัน แต่โครงการกับชุมชนได้ช่วยนำขวด PET ออกจากเกาะเข้าสู่การรีไซเคิลได้สูงถึงประมาณ 60 ตัน
ภาพความสำเร็จระดับชุมชนสะท้อนผ่านการดำเนินงาน ณ บ้านของประธานอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) หมู่ที่ 1 เขตเทศบาลตำบลเกาะยาว หนึ่งในสถานที่เก็บรวบรวมขวด PET บนเกาะยาวน้อย แสดงให้เห็นวิถีการจัดการขยะที่สร้างรายได้และเงินออมเข้ากองทุนหมู่บ้านอย่างสม่ำเสมอ โดยมีเครือข่ายอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ช่วยประสานงาน และแจกถุงตาข่ายขนาดใหญ่ให้แต่ละครัวเรือนแขวนไว้หน้าบ้านเพื่อคัดแยกบรรจุภัณฑ์ต่าง ๆ เมื่อถึงรอบนัดหมาย อสม. จะรวบรวมมาไว้ที่นี่เพื่อตรวจสอบความสะอาด ก่อนขนส่งขึ้นแพข้ามฟากไปยังท่าเทียบเรืออ่าวท่าเลน จังหวัดกระบี่ เพื่อส่งขายต่อให้แก่อ๊อกซิเทคอย่างเป็นระบบ
คัดแยก ทำความสะอาด และตรวจสอบคุณภาพอย่างละเอียดให้ได้มาตรฐาน rPET เกรดสัมผัสอาหาร
เมื่อบรรจุภัณฑ์ใช้แล้วชนิดต่าง ๆ เดินทางจากเกาะยาวมาถึงแหล่งรวบรวมของ อ๊อกซิเทค ที่อำเภอเหนือคลอง จังหวัดกระบี่แล้ว ขวดพลาสติก PET จะถูกนำเข้าสู่กระบวนการขั้นต้นอันประกอบด้วย การคัดแยกคุณภาพและทำความสะอาด แกะฉลากและฝา พร้อมอัดเป็นก้อน (Bale) เพื่อส่งต่อไปยังโรงบดในอำเภอเขาพนม ซึ่งจะมีกระบวนการคัดแยกอย่างละเอียดอีกครั้ง จากนั้นจึงนำขวดที่ผ่านการคัดแยกแล้วมาบดเป็นเกล็ดพลาสติก (Flakes) และนำมาผ่านการล้างทำความสะอาดด้วยหม้อต้มน้ำร้อนเพื่อขจัดคราบกาว ล้างซ้ำด้วยน้ำสะอาดที่มีมาตรฐานเทียบเท่าน้ำดื่ม จากนั้นจึงเข้าสู่กระบวนการคัดแยกสิ่งแปลกปลอมอีกหลายขั้นตอน ก่อนส่งตรวจในห้องปฏิบัติการเพื่อให้ได้คุณภาพมาตรฐานเกรดสัมผัสอาหาร ส่วนพลาสติก PET ที่ไม่ผ่านเกณฑ์นี้จะถูกแยกไปรีไซเคิลเป็นเส้นใยโพลีเอสเตอร์สำหรับอุตสาหกรรมสิ่งทอต่อไป
ดร.เศกสันต์ อุดมศรี ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท อ๊อกซิเทค จำกัด กล่าวถึงบทบาทในโครงการว่า “อ๊อกซิเทคภูมิใจที่ได้เป็นสะพานเชื่อมระหว่างชุมชนกับอุตสาหกรรมรีไซเคิลที่ทำให้เกิดการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและช่วยรักษาสิ่งแวดล้อม การได้เข้าร่วมโครงการนี้ทำให้เราสามารถยกระดับศักยภาพการแปรรูปวัสดุรีไซเคิลของเราขึ้นอีก โดยเฉพาะในการรีไซเคิล PET ในเกรดสัมผัสอาหาร ซึ่งต้องให้ความสำคัญสูงสุดกับคุณภาพและความสะอาดในทุกขั้นตอน เพื่อส่งมอบเกล็ดพลาสติกที่ได้มาตรฐานตามที่ลูกค้ากำหนดไว้ และในปีหน้า เราจะทำงานร่วมกับหาดทิพย์เพื่อสนับสนุนเครือข่ายชุมชนและผู้จัดเก็บในภาคใต้มากยิ่งขึ้นอีก เพราะเครือข่ายนี้เปรียบเสมือนกระดูกสันหลังของการรีไซเคิลที่ยิ่งแข็งแรงมากขึ้นเท่าไหร่ การรีไซเคิลก็จะยิ่งมีประสิทธิภาพและคุณภาพมากขึ้นตามไปด้วย”
หลังจากที่ขวด PET ถูกแปรรูปเป็นเกล็ดเรียบร้อยแล้ว จะถูกขนส่งไปยัง บริษัท รอยซ์ ยูนิเวอร์แซล จำกัด ณ จังหวัดนครปฐม เพื่อแปรรูปเป็นเม็ดพลาสติก rPET โดย นายธัชวัช เตชะมงคลจิต ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท รอยซ์ ยูนิเวอร์แซล จำกัด ได้กล่าวถึงบทบาทในความร่วมมือนี้ว่า “รอยซ์ ยูนิเวอร์แซลมีประสบการณ์ด้านการแปรรูปวัสดุรีไซเคิลมาอย่างยาวนาน เราเชื่อมั่นในการร่วมสร้างเศรษฐกิจหมุนเวียนเพื่อใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า และการได้เข้ามาร่วมงานในโครงการนี้ไม่เพียงแต่ช่วยยกระดับให้เราสามารถผลิตเม็ดพลาสติก rPET ที่มีคุณภาพมาตรฐานสูง ผ่านเกณฑ์มาตรฐานของทั้งหน่วยงานกำกับดูแล และ ‘โคคา-โคล่า’ เท่านั้น แต่ยังสร้างเครือข่ายความร่วมมือตลอดซัพพลายเชนและระบบตรวจสอบย้อนกลับที่จะเป็นโอกาสที่สำคัญในการสร้างนวัตกรรมต่อยอดและพัฒนาธุรกิจของเราต่อไปได้อีกมากมายในอนาคต”
การเดินทางจากขวดสู่ขวด จากภาคใต้กลับสู่ภาคใต้
เมื่อรอยซ์ ยูนิเวอร์แซล ผลิตเม็ดพลาสติก rPET ตามคำสั่งซื้อของหาดทิพย์เรียบร้อยแล้ว หาดทิพย์ก็จะขนส่งเม็ดพลาสติก rPET จากนครปฐมกลับสู่ภาคใต้ เพื่อแปลงร่างกลับเป็นขวดเครื่องดื่มใหม่อีกครั้ง ณ โรงงานพุนพิน จังหวัด
สุราษฎร์ธานี โดยเม็ดพลาสติก rPET จะถูกนำมาขึ้นรูปเป็นหลอดพรีฟอร์ม (Preform) ที่มีลักษณะคล้ายหลอดทดลองวิทยาศาสตร์แต่มีเกลียวสำหรับฝาขวดด้านบน ซึ่งเป็นวัสดุตั้งต้นที่จะถูกนำเข้าสู่ไลน์การผลิตเพื่อเป่าขึ้นรูปเป็นขวดบรรจุเครื่องดื่ม และต่อเนื่องด้วยกระบวนการบรรจุและปิดผนึกเพื่อเตรียมนำส่งมอบให้กับลูกค้าตามคำสั่งซื้อ ซึ่งหากขวดเหล่านี้ได้รับการจัดการหลังการบริโภคอย่างถูกต้องเหมือนอย่างที่ชุมชนเกาะยาวน้อยดำเนินการแล้ว ขวดเหล่านี้ก็จะถูกหมุนเวียนเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลเป็นวงจรเช่นเดียวกันนี้อีกครั้ง
พลตรี พัชร รัตตกุล ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท หาดทิพย์ จำกัด (มหาชน) ได้กล่าวถึงโครงการฯ นี้ว่า “หาดทิพย์มีความตั้งใจอย่างแรงกล้าที่จะใช้บรรจุภัณฑ์อย่างรับผิดชอบ เพราะภาคใต้บ้านของเราล้อมรอบด้วยทะเล และมีเกาะแก่งมากมาย แม้เราพยายามส่งเสริมการใช้ขวดแก้วแบบคืนขวดให้มากขึ้น แต่การบริโภคสมัยปัจจุบันเป็นการบริโภคแบบนอกบ้าน ในขณะที่ผู้บริโภคเดินทางจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่งค่อนข้างมาก ซึ่งเครื่องดื่มในขวด PET ยังมีความเหมาะสมมากกว่า และเมื่อเรายังจำเป็นต้องใช้ เราก็อยากทำให้ขวดเหล่านี้ถูกนำกลับมารีไซเคิลให้ได้มากที่สุดเท่าที่เราจะมีกำลังทำได้ แต่อย่างที่เห็นว่าเรื่องแบบนี้ เราทำเองคนเดียวไม่ได้เลย ฉะนั้น ต้องขอบคุณชุมชนและพันธมิตรทุกราย ที่เข้าใจถึงความสำคัญของเรื่องนี้และร่วมมือกันตลอดเส้นทางจนทำให้เกิดเป็นระบบซัพพลายเชนย้อนกลับที่จะเป็นรากฐานของการบริหารจัดการบรรจุภัณฑ์อย่างรับผิดชอบของเราต่อไปในอนาคต”
อนึ่ง โครงการ “พันธมิตรเพื่อการรีไซเคิลในภาคใต้” เริ่มดำเนินการครั้งแรกในฐานะโครงการนำร่องในปี 2568 โดยบรรลุเป้าหมายการจัดเก็บขวดพลาสติก PET มารีไซเคิลแบบ bottle-to-bottle ตามแนวทางข้างต้นในปริมาณ 100 ตัน และด้วยความสำเร็จดังกล่าว หาดทิพย์ อ๊อกซิเทค และรอยซ์ ยูนิเวอร์แซล จึงได้ลงนามในบันทึกความเข้าใจเพื่อยกระดับจากโครงการนำร่องมาเป็นกระบวนการจัดหาเม็ดพลาสติก rPET ตามปกติเต็มรูปแบบเมื่อเดือนกันยายน 2569 ที่ผ่านมา ซึ่งนอกจากจะเป็นการเดินหน้าสู่ เป้าหมายด้านความยั่งยืนของหาดทิพย์แล้ว ยังช่วยสร้างทางเลือก ในการจัดหาวัตถุดิบทดแทนในช่วงที่ราคาเม็ดพลาสติก PET ผลิตใหม่ (virgin PET) ขยับราคาสูงขึ้นจากความขัดแย้งในตะวันออกกลางอีกด้วย
*ไม่รวมฉลากและฝา
