ทองคำได้สร้างปรากฏการณ์อันน่าทึ่งในปี 2568 ด้วยการทำสถิติสูงสุดใหม่กว่า 50 ครั้ง และสร้างผลตอบแทนรายปีเพิ่มขึ้นมากกว่า 60% นับเป็นผลตอบแทนรายปีที่แข็งแกร่งที่สุดตั้งแต่ปี 2514

แม้ว่าการประมาณการของตลาดโดยรวมในปัจจุบันชี้ว่าราคาทองคำจะเคลื่อนไหวในกรอบ (range-bound)^[1] แต่ประวัติศาสตร์ได้ชี้ให้เห็นว่าเศรษฐกิจมหภาคมักไม่ได้เป็นไปตามที่ตลาดคาดการณ์  เซาไก ฟาน (Shaokai Fan) หัวหน้าภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก (ไม่รวมประเทศจีน) และหัวหน้าฝ่ายธนาคารกลางระดับโลก ของสภาทองคำโลก ได้วิเคราะห์ 3 สถานการณ์สำหรับทองคำ โดยครอบคลุมผลกระทบทั้งในเชิงบวกปานกลาง เชิงบวกสูง และเชิงลบ

ความไม่แน่นอนทางภูมิรัฐศาสตร์และเศรษฐกิจที่เพิ่มสูงขึ้น ประกอบกับค่าเงินดอลลาร์สหรัฐที่อ่อนค่าลง ได้ผลักดันความต้องการทองคำ เนื่องจากนักลงทุนแสวงหาเครื่องมือป้องกันความผันผวนและเงินเฟ้อ ส่งผลให้เกิดแรงส่งด้านราคาที่สำคัญในปี 2568 ในขณะที่ตลาดพันธบัตรซบเซาและตลาดหุ้นมีการกระจุกตัวสูง นักลงทุนจากทุกภูมิภาคทั่วโลกต่างมีส่วนร่วมในการเติบโตนี้

ความต้องการทองคำในประเทศไทยแสดงให้เห็นถึงความแข็งแกร่งอย่างน่าทึ่งในปี 2568 โดยไตรมาส 3 เป็นไตรมาสที่แข็งแกร่งที่สุดของปี ทองคำยังคงตอกย้ำการเป็นสินทรัพย์ที่นักลงทุนไทยเลือกท่ามกลางความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจและการเมืองที่เพิ่มสูงขึ้น

นักลงทุนไทยมองทองคำเป็นเครื่องมือที่ช่วยคงมูลค่าและให้ผลตอบแทนในระยะยาว ดังที่เห็นได้จากรายงานแนวโน้มความต้องการทองคำไตรมาส 3 ปี 2568 การลงทุนในทองคำแท่งและเหรียญทองคำในประเทศไทยเพิ่มขึ้นถึง 25% เมื่อเทียบกับปีก่อน นับเป็นความต้องการที่สูงที่สุดตั้งแต่ไตรมาส 1 ปี 2562

แนวโน้มในปี 2569

ตลาดส่วนใหญ่คาดการณ์ว่าสถานการณ์จะยังคงดำเนินไปในทิศทางเดิม อย่างไรก็ตาม ความแตกต่างด้านเศรษฐกิจมหภาคและความผันผวนทางภูมิเศรษฐศาสตร์ที่ยังคงดำเนินอยู่ ทำให้ไม่อาจมองข้ามความเป็นไปได้ที่จะเกิดเหตุการณ์รุนแรงเกินคาด

ภายใต้สถานการณ์ดังกล่าว รายงานแนวโน้มปี 2569 ฉบับเต็ม World Gold Council’s 2026 Gold Outlook ได้วิเคราะห์ถึง 3 สถานการณ์ที่อาจเกิดขึ้นนอกเหนือจากที่ตลาดคาดการณ์ไว้:

สถานการณ์เศรษฐกิจมหภาคชะลอตัวเล็กน้อย (แนวโน้มบวกปานกลาง)

ในสถานการณ์นี้ ข้อมูลเศรษฐกิจสหรัฐฯ แสดงสัญญาณการชะลอตัวทางเศรษฐกิจ ส่งผลให้นักลงทุนปรับตัวไปสู่การลงทุนแบบป้องกันความเสี่ยงมากขึ้น การปรับฐานการคาดการณ์ด้าน AI อาจสร้างแรงกดดันต่อตลาดหุ้น เพิ่มความผันผวน และส่งผลต่อตลาดแรงงานที่อ่อนแอลง รวมถึงการใช้จ่ายของผู้บริโภคที่ลดลง ธนาคารกลางสหรัฐฯ มีแนวโน้มที่จะตอบสนองด้วยการปรับลดอัตราดอกเบี้ยมากกว่าที่ตลาดคาดการณ์ไว้ เนื่องจากแรงกดดันด้านเงินเฟ้อที่ผ่อนคลายลง

ผลกระทบต่อทองคำในสถานการณ์นี้จะเป็นบวกในระดับปานกลาง โดยจะสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อความต้องการทองคำอย่างต่อเนื่องและการปรับตัวขึ้นของราคา จากการวิเคราะห์ของ WGC ชี้ว่าในสภาวะเช่นนี้ ราคาทองคำอาจปรับตัวเพิ่มขึ้นระหว่าง 5% ถึง 15% จากระดับปัจจุบัน ขึ้นอยู่กับขนาดของการปรับลดอัตราดอกเบี้ยและความรุนแรงของการชะลอตัวทางเศรษฐกิจ^[2]

ธนาคารกลางจะยังคงเดินหน้าซื้อทองคำต่อไป และอาจมีนักลงทุนหน้าใหม่เข้าสู่ตลาด เช่น บริษัทประกันภัยจากจีน หรือกองทุนบำเหน็จบำนาญจากอินเดีย

การปรับตัวเพิ่มขึ้นของราคาทองคำระหว่าง 5% ถึง 15% ถือเป็นผลตอบแทนที่น่าพอใจและเป็นปีที่ปกติ แต่เมื่อพิจารณาถึงผลการดำเนินงานที่โดดเด่นในปี 2568 แล้ว ถือว่ายังเป็นการเติบโตที่น่าจับตามอง

วังวนวิกฤต หรือ Doom Loop (แนวโน้มเชิงบวก)

ในสถานการณ์ที่คาดการณ์ว่าเศรษฐกิจจะรับผลกระทบเชิงลบมากที่สุด แต่ในทางกลับกันกลับเอื้อต่อราคาทองคำมากที่สุด โดยสะท้อนถึงความเป็นไปได้ที่เศรษฐกิจโลกอาจเข้าสู่ภาวะชะลอตัวที่รุนแรงขึ้น ความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์อาจทวีความรุนแรง เนื่องจากความขัดแย้งในภูมิภาคต่าง ๆ ยังไม่คลี่คลายหรือการเกิดจุดวิกฤตใหม่ที่บั่นทอนความเชื่อมั่นเพิ่มเติม

สถานการณ์ดังกล่าวอาจเกิดขึ้นพร้อมกับความตึงเครียดด้านการค้า ซึ่งนำไปสู่การแตกแยกของสภาพแวดล้อมทางการตลาด และส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นและการลงทุน

หากการเติบโตของสหรัฐฯ อ่อนแอลงและอัตราเงินเฟ้อต่ำกว่าเป้าหมาย สถานการณ์ที่ ‘มืดมนและหดหู่’ นี้อาจนำไปสู่การปรับลดอัตราดอกเบี้ยอย่างรุนแรง ซึ่งจะส่งผลให้ค่าเงินดอลลาร์สหรัฐอ่อนค่าลง และอัตราผลตอบแทนระยะยาวปรับตัวลดลงอย่างมาก

ปัจจัยเหล่านี้ที่ก่อให้เกิด ‘วังวนวิกฤต’ จะสร้างแรงหนุนที่แข็งแกร่งเป็นพิเศษสำหรับทองคำ เนื่องจากนักลงทุนแสวงหาความปลอดภัยในสถานการณ์นี้ ราคาทองคำอาจปรับตัวสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยมีโอกาสเพิ่มขึ้นระหว่าง 15% ถึง 30% ภายในปี 2569

กองทุน ETF ทองคำ ซึ่งมีเงินไหลเข้าถึง 7.7 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐระหว่างเดือนมกราคมถึงพฤศจิกายนในปี 2568 อาจเป็นกลุ่มสินทรัพย์ที่ได้รับประโยชน์หลักจากสถานการณ์นี้ ซึ่งจะช่วยชดเชยความต้องการทองคำที่อาจอ่อนแอในภาคส่วนอื่น ๆ ของตลาด เช่น ทองคำเครื่องประดับหรือเทคโนโลยี

การกลับมาของภาวะเศรษฐกิจฟื้นตัว (Reflation)

สถานการณ์นี้ถือเป็นภาพที่ส่งผลเชิงลบต่อราคาทองคำมากที่สุด โดยในสภาวะเช่นนี้ นโยบายเศรษฐกิจของรัฐบาลทรัมป์ประสบความสำเร็จและสามารถสร้างการเติบโตที่แข็งแกร่งเกินความคาดหมาย

ภาวะเศรษฐกิจฟื้นตัวจะกลับมาอีกครั้งและผลักดันให้เศรษฐกิจโลกเติบโตในระดับที่สูงขึ้น ส่งผลให้ธนาคารกลางสหรัฐฯ (เฟด) ต้องคงอัตราดอกเบี้ยหรือแม้กระทั่งปรับขึ้นในปี 2569สถานการณ์เช่นนี้จะผลักดันให้อัตราผลตอบแทนพันธบัตรระยะยาวปรับตัวสูงขึ้นและเสริมความแข็งแกร่งให้กับดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งจะเพิ่มต้นทุนค่าเสียโอกาสในการถือครองทองคำและผลักดันให้เม็ดเงินไหลกลับเข้าสู่สินทรัพย์ในสหรัฐฯ

กองทุน ETF ทองคำจะเผชิญกับกระแสเงินไหลออกอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากนักลงทุนหันไปลงทุนในหุ้นและสินทรัพย์ที่ให้ผลตอบแทนสูงกว่าแทน

ปัจจัยทั้งหมดนี้จะส่งผลกระทบเชิงลบต่อราคาทองคำ ทำให้เกิดการปรับตัวลดลงระหว่าง 5% ถึง 20% จากระดับปัจจุบัน ต้นทุนค่าเสียโอกาสที่สูงขึ้น ความเชื่อมั่นต่อการลงทุนในสินทรัพย์เสี่ยง และแรงกดดันด้านราคาในทิศทางลบ อาจสร้างสภาวะที่ท้าทายสำหรับทองคำหากสถานการณ์ภาวะเศรษฐกิจฟื้นตัวเหล่านี้เกิดขึ้นจริง

ปัจจัยผันผวน

อุปสงค์จากธนาคารกลาง ซึ่งเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญของความต้องการทองคำในปี 2568 อาจมีความไม่แน่นอนเพิ่มขึ้น แม้ว่าจะมีแนวโน้มสูงที่ธนาคารกลางจะยังคงเดินหน้าซื้อทองคำต่อเนื่อง แต่กระบวนการซื้อมักถูกกำหนดโดยนโยบายมากกว่าสภาวะตลาดเพียงอย่างเดียว

หากธนาคารกลางชะลอการซื้อ อาจส่งผลกระทบในเชิงลบต่อราคาทองคำ

อีกหนึ่งปัจจัยผันผวนที่ควรจับตามองคือปริมาณการรีไซเคิลทองคำสำหรับเครื่องประดับและอุปกรณ์เทคโนโลยี โดยการนำทองคำมาหมุนเวียนใช้ใหม่แทนการทำเหมือง ทั้งนี้ การรีไซเคิลในปี 2568 อยู่ในระดับต่ำ เนื่องจากมีการนำทองคำไปใช้เป็นหลักประกันเงินกู้เพิ่มมากขึ้น

บทสรุป

แนวโน้มราคาทองคำโลกในปี 2569 ยังคงอยู่ภายใต้ความไม่แน่นอน ซึ่งถูกสะท้อนให้เห็นในประเทศไทยผ่านการปรับนโยบายภายในประเทศเพื่อเพิ่มเสถียรภาพทางการเงินและเสริมสร้างความโปร่งใสในตลาดทองคำไทย ยกตัวอย่างเช่นมาตรการด้านการกำกับดูแลธุรกรรมทองคำที่ซื้อขายทั้งในตลาดและออนไลน์ รวมถึงการรายงานข้อมูล เพื่อเพิ่มความโปร่งใสและวินัยด้านการกำกับดูแลโดยรวม

ท่ามกลางสถานการณ์เช่นนี้ นักลงทุนย่อมมีมุมมองที่แตกต่างกันต่อทิศทางการพัฒนาของเศรษฐกิจโลกในปี 2569 การพิจารณามุมมองเหล่านี้เทียบกับสถานการณ์ทั้ง 3 ที่กล่าวมาจากรายงานแนวโน้มทองคำในปี 2569 จะช่วยให้เห็นภาพชัดเจนขึ้นว่าทองคำจะมีบทบาทอย่างไรในการประเมินและคาดการณ์พอร์ตการลงทุน

ในโลกที่ความผันผวนและเหตุการณ์ไม่คาดคิดกลายเป็นเรื่องปกติมากขึ้นเรื่อย ๆ ศักยภาพของทองคำในการกระจายความเสี่ยงและปกป้องการลงทุนในภาวะขาลงยังคงมีความสำคัญอย่างยิ่งเช่นเดิม

สภาทองคำโลก (World Gold Council)

สภาทองคำโลกเป็นองค์กรสมาชิกที่สนับสนุนบทบาทของทองคำในฐานะสินทรัพย์เชิงกลยุทธ์ ซึ่งเป็นองค์กรผู้สร้างอนาคตห่วงโซ่อุปทานทองคำที่มีความรับผิดชอบสำหรับทุกภาคส่วน ทีมผู้เชี่ยวชาญของเราสร้างความเข้าใจผ่านการศึกษากรณีตัวอย่าง (Use Case) และความเป็นไปได้ของสินทรัพย์ทองคำ ผ่านการวิจัย บทวิเคราะห์ ความเห็น และข้อมูลเชิงลึกที่มีความน่าเชื่อถือ เราขับเคลื่อนอุตสาหกรรมให้ก้าวหน้า ผลักดันนโยบาย และสร้างมาตรฐานสำหรับตลาดทองคำที่มั่นคงและยั่งยืน