ในยุคที่ปัญหาขยะพลาสติกกลายเป็นโจทย์ใหญ่ระดับโลก หลายภาคส่วนต่างมุ่งหาวิธีเพื่อจัดการกับผลกระทบที่เกิดขึ้น ขณะเดียวกันที่งาน Dragonfly Summit 2025 ภายใต้ธีม Flow และ Lead Well ก็ได้สร้างแรงบันดาลใจในอีกมิติหนึ่ง—ด้านภาวะผู้นำ ความสมดุล และการดูแลสุขภาวะทั้งกาย ใจ และจิตวิญญาณ งานนี้นับเป็นเวทีระดับนานาชาติที่รวมผู้นำความคิด ศิลปิน และนักสร้างสรรค์จากหลากหลายวงการ มาร่วมถ่ายทอดมุมมองการใช้ชีวิตอย่างมีคุณค่า
ท่ามกลางเวทีเสวนาและกิจกรรมมากมาย หนึ่งในไฮไลต์ที่สะดุดตาผู้เข้าร่วมตั้งแต่ก้าวแรก คือ “ต้นไม้ PET” งานศิลปะจัดวาง (art installation) ขนาดใหญ่ที่ตั้งอยู่บริเวณทางเข้างาน เปรียบเสมือนสัญลักษณ์ต้อนรับผู้เข้าชมเข้าสู่โลกแห่งการเปลี่ยนแปลงทั้งภายในและภายนอก ไม่เพียงทำให้ผู้คนหยุดมอง แต่ยังชวนให้หยุดคิด—ว่าสิ่งที่เราเคยเรียกว่า “ขยะ” แท้จริงแล้วเป็นทรัพยากรล้ำค่าที่รอการตีความใหม่
เบื้องหลังผลงานนี้คือ วิชชุลดา ปัณฑรานุวงศ์ ศิลปินผู้เชื่อว่าศิลปะไม่ใช่เพียงสิ่งที่ประดับเพื่อความสวยงาม แต่คือเครื่องมือที่สามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงได้จริง เธอเล่าว่าหลังเรียนจบจากคณะศิลปกรรม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป้าหมายของเธอไม่ใช่การเป็นศิลปินที่ทำงานตามใจ แต่คือการเป็น “ศิลปินอาชีพ” ที่สามารถเลี้ยงชีพตัวเองได้และแบ่งปันคุณค่ากลับคืนให้สังคม
แนวทางของเธอเริ่มจากการทำงานคนเดียว ก่อนจะขยายไปสู่การร่วมมือกับชุมชนและจดทะเบียนเป็น Social Enterprise เพราะเชื่อว่าศิลปะสามารถตอบโจทย์ปัญหาสิ่งแวดล้อมได้ หากเริ่มจากต้นน้ำ—ต้นทางของความคิดและการออกแบบ “ถ้าเราไม่ใส่ใจสิ่งแวดล้อมตั้งแต่ไอเดียแรก สิ่งที่สร้างออกมาอาจสวย แต่กลับทำลายทรัพยากรโดยไม่รู้ตัว” เธอกล่าว
ต้นไม้ PET: เมื่อขวดพลาสติกงอกงามเป็นงานศิลป์
ผลงานที่นำมาจัดแสดงในงาน Dragonfly Summit คือ “ต้นไม้ PET” ที่มีชีวิตจากขวดพลาสติก PET ใช้แล้วกว่า 20,000 ขวด ขวดแต่ละใบถูกตัดด้วยมือและประกอบเข้าด้วยกันจนกลายเป็นพุ่มใบทรงสวย ขณะที่ลำต้นห่อหุ้มด้วยผ้าโพลีเอสเตอร์รีไซเคิล (rPET) ที่ บริษัท
อินโดรามา เวนเจอร์ส จำกัด (มหาชน) ให้การสนับสนุน โดยมีโครงสร้างต้นไม้ทำจากเศษเหล็กเชื่อมขึ้นใหม่ นอกจากนี้ ยังมี “ตัวคน” ที่สร้างขึ้นจากขวดพลาสติก PET กว่า 5,000 ขวด ต่อหนึ่งตัว โดยมีโครงจากหุ่นโชว์เก่าที่ถูกนำกลับมาใช้ใหม่ “เราอยากให้คนที่เห็นงานนี้ไม่เพียงรู้สึกว่าสวยงาม แต่มองให้ลึกลงไปว่าในใบไม้หนึ่งใบ หรือในร่างคนหนึ่งตัว มีพลาสติกมากมายที่แฝงอยู่ในชีวิตประจำวันของเรา” วิชชุลดา อธิบาย
ความงามของ “ต้นไม้ PET” ไม่ได้อยู่แค่การติดตั้ง แต่ซ่อนเรื่องราวการมีส่วนร่วมของผู้คนเอาไว้ โครงการ social enterprise ของคุณวิชชุลดา จ้างทีมงานกว่า 50 คนจากชุมชน ในจังหวัดนนทบุรี ชัยนาท และสมุทรสาคร เพื่อช่วยกันตัดขวด ถักทอ และประกอบโครงสร้างสำหรับงานศิลปะและผลิตภัณฑ์ต่างๆของโครงการ ศิลปินจะไม่ได้เข้าไปสอน แต่ทำงานในลักษณะ “แลกเปลี่ยนความรู้” ทำให้คนในชุมชนค่อยๆ ซึมซับการคัดแยกขยะอย่างถูกวิธี และเห็นว่าของเหลือใช้มีมูลค่า
การมีส่วนร่วมนี้สร้างรายได้เสริมให้กับชุมชน บางครัวเรือนมีรายได้เฉลี่ย 10,000–30,000 บาทต่อเดือน ซึ่งมากกว่าการขายขยะรีไซเคิลเป็นกิโลกรัมหลายเท่า นอกจากผลทางเศรษฐกิจแล้ว สิ่งสำคัญคือการสร้างความภาคภูมิใจที่ได้เป็นส่วนหนึ่งของงานศิลปะที่จัดแสดงในงานระดับนานาชาติ อย่างเช่น Dragonfly Summit เป็นต้น
“อินโดรามา เวนเจอร์ส ทำให้ต้นไม้ PET เป็นไปได้” เธอกล่าวด้วยรอยยิ้ม “สิ่งที่ทำให้เราประทับใจมาก คือ อินโดรามา เวนเจอร์ส มองเห็นคุณค่าของงานศิลปะและการออกแบบ ไม่ได้มองแค่ว่าเป็นของสวยงาม แต่เห็นว่าศิลปะสามารถเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างการเปลี่ยนแปลงเพื่อสิ่งแวดล้อมได้จริง”
อินโดรามา เวนเจอร์ส ไม่ได้หยุดเพียงแค่การสนับสนุนงานศิลปะขนาดใหญ่ แต่ยังทำให้แนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) เข้าใกล้ผู้คนมากขึ้น ผ่าน เวิร์กช็อป DIY กรอบรูป ณ งาน Dragonfly Summit ปีนี้ ที่เปิดโอกาสให้แขกผู้ร่วมงานได้ออกแบบกรอบรูปของตัวเองจากเกล็ดและเม็ดพลาสติก PET รีไซเคิล ซึ่งเวิร์กช็อปนี้สะท้อนให้เห็นว่า ความยั่งยืนไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่สามารถกลายเป็นกิจกรรมสร้างสรรค์ที่ใครก็ทำได้ “การเปลี่ยนขยะให้เป็นสิ่งของที่มีความหมายส่วนตัว คือการย้ำเตือนว่าเศรษฐกิจหมุนเวียนไม่ใช่เพียงทฤษฎี แต่คือวิถีชีวิตที่ทุกคนเข้าถึงได้” ผู้เข้าร่วมเวิร์กช็อปคนหนึ่งเล่าอย่างประทับใจ
หากมองลึกไปที่บทบาทของอินโดรามา เวนเจอร์ส จะเห็นว่า บริษัทฯ ไม่ได้ทำหน้าที่เพียงสนับสนุนวัสดุหรือพื้นที่จัดแสดง แต่คือการ “เปิดพื้นที่” ให้ศิลปินอย่างวิชชุลดา ได้ถ่ายทอดแนวคิด circular economy ผ่านงานศิลป์ที่จับต้องได้ “ที่อินโดรามา เวนเจอร์ส เราเชื่อว่าความยั่งยืนไม่ใช่เพียงเรื่องของธุรกิจเท่านั้น แต่คือการสร้างแรงบันดาลใจให้ผู้คนและชุมชนมองเห็นของเสียว่าเป็นทรัพยากรที่มีค่า มองเห็นความเป็นไปได้และเป้าหมายในทุกวัสดุ… เราหวังว่าจะจุดประกายความคิดและการลงมือทำที่จะสร้างคุณค่าที่ยั่งยืนให้แก่สังคมและโลกของเรา” นวีนสุดา กระบวนรัตน์ รองประธานร่วมฝ่ายความรับผิดชอบต่อสังคม อินโดรามา เวนเจอร์ส กล่าวทิ้งท้าย
คำกล่าวนี้สอดคล้องกับสิ่งที่เกิดขึ้นจริงในงาน Dragonfly Summit ที่ศิลปะและวิทยาศาสตร์จับมือกัน ถ่ายทอดความหมายใหม่ของ “ขยะ” และทำให้เห็นว่าการเปลี่ยนแปลงเพื่อโลกที่ดีกว่า เริ่มต้นได้จากพื้นที่ที่เปิดกว้างให้ความคิดสร้างสรรค์ “ต้นไม้ PET” ที่เบ่งบานอยู่กลางงาน Dragonfly Summit 2025 จึงไม่ใช่เพียงงาน art installation แต่คือสัญลักษณ์แห่งความร่วมมือของ ศิลปิน–ชุมชน–อินโดรามา เวนเจอร์ส ที่ทำให้เศรษฐกิจหมุนเวียนไม่ใช่เพียงคำสวยหรู แต่กลายเป็นเรื่องราวที่ผู้คนสัมผัสได้ และนี่คือบทพิสูจน์ว่า ขยะของเมื่อวาน หากมีพื้นที่ มีคนเห็นคุณค่า และมีความร่วมมือที่จริงใจก็สามารถกลายเป็นแรงบันดาลใจของวันพรุ่งนี้ได้เสมอ
