แวะไปลพบุรีทีไร ก็ต้องนึกถึงความสดใสของชาวชุมชนไทยเบิ้ง บ้านโคกสลุง ครั้งแรกประทับใจ ครั้งต่อไปไม่เคยผิดหวัง ด้วยบรรยากาศที่รายล้อมด้วยมิตรภาพและความเรียบง่าย มีชาวบ้านหลากรุ่นหลากวัยมาร่วมมือสร้างชุมชนเข้มแข็งคอยต้อนรับนักท่องเที่ยว
แม้เวลาผันผ่านไป วิถีแห่งโลกสมัยคืบคลานเข้าไปแทบทุกที่ แต่ที่ชุมชนไทยเบิ้ง บ้านโคกสลุง อ.พัฒนานิคม จ.ลพบุรี ก็มีมุมมองดี ๆ ในการสืบสานวิถีอันเป็นเอกลักษณ์ให้เราได้ร่วมชื่นชม และนี้คือ ของดีศรีไทยเบิ้ง ที่เราได้พบเจอมา
1.เรือนไทยเบิ้ง
บ้านเก่าของชาวไทยเบิ้งส่วนใหญ่ที่พบมักจะเป็นเรือนไม้ยกใต้ถุนสูง ปัจจุบันสามารถเข้าชมแบบบ้านไทยเบิ้งได้ที่ “พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านไทยเบิ้ง” ซึ่งเป็นเรือนฝาค้อ หลังคา ทรงจั่ว ใต้ถุนสูง จัดแสดงเรื่องราวที่เกี่ยวกับวิถีชีวิต ชาวไทยเบิ้ง บ้านโคกสลุง ใครไปใครมา ก็จะใช้บริเวณของพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านไทยเบิ้ง เป็นสถานที่การจัดกิจกรรมต่าง ๆ
2.ขนมเบื้องไทยเบิ้ง
“ขนมคนจน” เดิมเป็นชื่อเรียกของ “ขนมเบื้องไทยเบิ้ง” ฟังชื่อแล้วน่าเอ็นดู แต่จริง ๆ เดิมทีต้องการสื่อสารว่า เป็นขนมใช้วัตถุดิบง่าย ๆ ไม่กี่อย่าง ประกอบด้วย ข้าวสารที่นำไปโม่ ผสมกับน้ำและเกลือ ปัจจุบันได้ปรับสูตรด้วยการใส่ไข่ กะทิ น้ำตาล เพิ่มสีสันด้วยใบเตยหรือสีจากออกอัญชัน
รวมทั้งการใส่เนื้อมะพร้าวอ่อนลงไป เพิ่มความหนุบหนับให้กับเนื้อแป้ง นำไปละเลงบนกระทะร้อน ๆ เมื่อสุกก็พับเป็นสามเหลี่ยม นำใส่กระทงใบตอง อร่อยได้ง่าย ๆ แถมยังเป็นกิจกรรมที่เปิดโอกาสให้ผู้มาเยือนได้ร่วมประลองฝีมือกันด้วย
3.เครื่องดำ-พริกตะเกลือ
“พริกตะเกลือ” เป็นชื่อเรียกเครื่องจิ้มของชาวไทยเบิ้ง บ้านโคกสลุง อันหมายถึง “พริกกับเกลือ” ประกอบด้วย พริกป่น กระเทียม ใบมะกรูด เกลือเม็ด และลูกกำจัด ซึ่งเป็นสมุนไพรประจำถิ่น ผลกลมขนาดใหญ่กว่าพริกไทยเล็กน้อย รสซ่า กลิ่นฉุนคล้ายมะกรูด โขลกผสมให้เข้ากันพอดีสามารถนำไปรับประทานเป็นเครื่องจิ้ม นิยมกินคู่กับผลไม้
“เครื่องดำ” เป็นเครื่องชูรสให้อาหารมีความจัดจ้าน ประกอบไปด้วย ใบมะกรูด ข่า หอมแดง กระเทียม ตะไคร้ พริกแห้ง และกำจัด นำไปคั่วจนสุกเกรียม และตำรวมกับเกลือเม็ดจนเข้ากันดี เก็บไว้ปรุงอาหาร
4.เพลงรำโทน
การร้องเพลงพื้นบ้าน เป็นหนึ่งกิจกรรมที่ใช้ สำหรับต้อนรับนักท่องเที่ยว และขับร้องเล่นในงาน ต่างๆ บ่อยครั้ง บางเพลงก็ฟังกันติดหู สามารถร้อง ตามกันได้ มีทั้งคนเฒ่าคนแก่ และกลุ่มเด็กเยาวชน
5.จักสานใบลาน
ในอดีตชาวไทยเบิ้งบ้านโคกสลุงมีความเป็นอยู่ที่ใช้ชีวิตร่วมกับธรรมชาติ จึงได้มีการคิดค้นเครื่องใช้ต่าง ๆ ขึ้นมา ไม่ว่าจะเป็นเครื่องจักสาน ทอผ้า ทอเสื่อ ซึ่งล้วนเป็นงานศิลปหัตกรรมที่เป็นภูมิปัญญาสืบสานกันมา เสื่อกก เป็นเครื่องใช้ในครัวเรือน แม้กระทั่งของเล่นสำหรับเด็ก ก็คิดประดิษฐ์กันขึ้นมาเอง จากวัตถุดิบธรรมชาติ
ปัจจุบันมีการสานใบลาน เป็นของที่ระลึก ซึ่งเป็นการย่อส่วนจากของใช้ต่าง ๆ ในชีวิตประจำวัน แต่มีขนาดจิ๋ว ใช้ฝีมือการจักสานอย่างละเอียด ดูแล้วน่าทึ่งมาก ๆ
6.พวงมะโหตร
เป็นงานหัตถกรรมการตัดกระดาษที่มาอย่างยาวนาน ใช้สำหรับตกแต่งในงานมงคลต่าง ๆ ปัจจุบันมีการถ่ายทอดวิชาให้แก่เด็กเยาวชน หรือแก่ผู้ที่สนใจทั่วไป ดูด้วยตา อาจจะนึกว่าตัดกันง่าย ๆ แต่ก็ต้องใช้สมาธิพอสมควร หากตัดผิดเพียงเล็กน้อย ก็ต้องกลับไปเริ่มใหม่ได้เลย
7.เส้นด้ายย้อมสีธรรมชาติ
ความเป็นอยู่กับธรรมชาติ เป็นวิถีของชาวไทยเบิ้งตั้งแต่อดีตมจนถึงปัจจุบัน เช่น การย้อมด้ายจากสีธรรมชาติ ซึ่งเคยเลือนหายไป แต่ก็ฟื้นคืนกลับมาได้ และกลายเป็นที่สนอกสนใจของแขกผู้มาเยือน
8.คนดีศรีไทยเบิ้ง
ชาวไทยเบิ้งมีจิตใจเบิกบาน ยิ้มแย้ม แจ่มใส ต้อนรับผู้มาเยือนอยู่เสมอ หากใครเคยไปเยือน อาจจะได้รู้จักกับคุณปู่คุณย่าคุณตาคุณยาย พี่ป้าน้าอา รวมทั้งเด็ก ๆ ที่ยังเข้ามาร่วมทำกิจกรรมต้อนรับนักท่องเที่ยว มีคุณลุงที่คอยจักสานใบลานให้เราได้ชม มีอาหารฝีมือแม่บ้านในชุมชนให้ได้ลิ้มลอง ฯลฯ
ลุงกะ ลำใยจร ครูภูมิปัญญาด้านการทำของเล่นจากใบลาน เป็นคุณลุงใจดีสำหรับทุกคน หากมาถึงบ้านไทยเบิ้ง ก็จะเห็นแกนั่งทำการจักสานอยู่นิ่ง ๆ แต่ใครเข้ามาพูดคุยด้วยแกก็อธิบายด้วยรอยยิ้มแบบไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย
อีกหนึ่งในขวัญใจชาวไทยเบิ้ง ที่ยืนหนึ่งเรื่องร้องเรื่องรำ ก็คือ “คุณยายเล็ก” หรือ นางเล็ก สีสลุง แม่เพลงพื้นบ้าน นางเอกลิเกพื้นบ้าน ปัจจุบันอายุกว่า 70 ปีแล้ว ไม่ว่าจะงานไหน แกก็จะออกมาต้อนรับลูกหลายด้วยมิตรไมตรี ยังเดินเหินขึ้นลงเรือนได้อย่างกระฉับกระเฉง สอบถามเคล็ดลับได้ความว่า แกชอบกินผักกินปลา และหากิจกรรมทำโดยไม่อยู่นิ่ง
ที่สำคัญคงเป็นรอยยิ้มและความเบิกบานที่มอบให้ทุกคน ทำให้เป็นคุณยายที่ยังสดใส ร้องเพลง วาดลวดลายรำโทนได้อย่างสนุกสนานทุกครั้งได้เจอ
ใครอยากสัมผัสบรรยากาศเรียบง่าย สบาย ๆ อยู่ดี กินดี วิถีไทยเบิ้ง ความบันเทิงฉบับโคกสลุง มุ่งตรงกันไปที่จังหวัดลพบุรีกันได้เลย
ติดต่อท่องเที่ยวและกิจกรรม
ชุมชนวัฒนธรรมไทยเบิ้งบ้านโคกสลุง
084 978 6782
Fcebook/ชุมชนวัฒนธรรมไทยเบิ้งบ้านโคกสลุง
