การตรวจเช็กสุขภาพเด็กมีความสำคัญไม่แพ้ผู้ใหญ่ เพราะหากพบความผิดปกติโดยเร็วย่อมช่วยให้ดูแลรักษาได้ทันท่วงทีและป้องกันโรคที่จะเกิดขึ้นได้ถูกวิธี ทำให้ไม่ส่งผลกระทบต่อพัฒนาการตามวัยของเด็ก นับเป็นพื้นฐานการมีสุขภาพดีที่พ่อแม่ผู้ปกครองไม่ควรละเลย เพื่อให้เจ้าตัวเล็กเติบโตอย่างแข็งแรงในอนาคต
นพ.นิธิ หล่อเลิศรัตน์ ผู้อำนวยการ กลุ่มงานทางคลินิก ด้านกุมารเวชศาสตร์ และกุมารแพทย์ ศูนย์กุมารเวช โรงพยาบาลกรุงเทพ กล่าวว่า ในแต่ละช่วงเวลาการเติบโตของเด็กย่อมเกิดการเปลี่ยนแปลงตามวัยและมีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างกัน การติดตามอย่างใกล้ชิดเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อสุขภาพเด็กที่สมบูรณ์และเสริมสิ่งที่ขาดอย่างเหมาะสม ในช่วงวัยทารกแรกเกิดจนถึงอายุ 7 วัน จะต้องมีการประเมินภาวะตัวเหลือง เจาะเลือดเพื่อตรวจคัดกรองภาวะพร่องฮอร์โมนไทรอยด์ ตรวจการได้ยิน รวมถึงให้วัคซีนสำคัญอย่างวัคซีนป้องกันวัณโรคและป้องกันไวรัสตับอักเสบบี
ช่วงวัยทารกไม่เกิน 6 เดือน จะมีการติดตามการเจริญเติบโต เสริมสร้างพัฒนาการในด้านต่าง ๆ ให้ได้วัคซีนที่เหมาะกับวัย ช่วงวัยทารก 6 – 12 เดือน เริ่มตรวจสุขภาพช่องปากเพื่อเช็กฟันผุ สุขภาพเหงือก เพราะต้องปรับตัวในการกินอาหาร รวมถึงตรวจตาเพื่อคัดกรองภาวะตาเหล่ ตาเข และความผิดปกติต่าง ๆ ตรวจข้อสะโพก ตรวจอวัยวะเพศ ตรวจวัดความเข้มข้นของเลือดเพื่อประเมินภาวะโลหิตจาง
วัยเด็กตั้งแต่ 1 – 12 ปี เน้นตรวจด้านพัฒนาการและการเจริญเติบโตเพราะมีการเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง มีการวัดสายตาเพื่อแก้ปัญหาสายตาสั้น ยาว เอียง วัดความดันโลหิต รวมถึงคำแนะนำที่เหมาะสมด้านการเรียน การเล่น การเข้าสังคมเพื่อให้ปรับตัวได้ถูกต้อง และช่วงวัยรุ่น 13 – 15 ปี ร่างกายจะแข็งแรงโตเต็มวัย แต่อาจละเลยการรับประทานอาหารตามหลักโภชนาการ การออกกำลังกาย การใช้ชีวิตอย่างเหมาะสม จำเป็นต้องตรวจสุขภาพโดยรวมเพื่อป้องกันโรคในระยะยาว
สุขภาพที่ดีของลูกคือสิ่งที่พ่อแม่ผู้ปกครองต้องใส่ใจและดูแลเป็นพิเศษ ถ้าลูกถึงวัยที่เหมาะสมพ่อแม่ควรให้ลูกได้รับการตรวจเช็กสุขภาพ เพื่อที่ลูกจะได้เติบโตอย่างมีคุณภาพ โดยเด็กในช่วงอายุ 1 – 4 ปี ควรได้รับการตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือดและเกล็ดเลือด สุขภาพช่องปาก ช่วงอายุ 4 – 7 ปี ตรวจปัสสาวะเพื่อหาความเสี่ยงต่าง ๆ ตรวจหาค่าสายตาอัตโนมัติ การทดสอบตาบอดสี ตรวจสุขภาพช่องปากและเอกซเรย์ช่องปาก
ช่วงอายุ 7 – 15 ปี ต้องได้รับการตรวจสมรรถภาพตับ การทำงานของไต ตรวจปัสสาวะ ตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือดและเกล็ดเลือด ตรวจระดับน้ำตาลและไขมันในเลือด เช็กอายุกระดูก และภาวะความเป็นหนุ่มสาวในรายที่มีข้อบ่งชี้ ทั้งนี้รายละเอียดการตรวจเช็กสุขภาพเด็กขึ้นอยู่กับการพิจารณาโดยกุมารแพทย์เป็นสำคัญ อาจต้องมีการตรวจเพิ่มเติมตามความเหมาะสมขึ้นอยู่กับสุขภาพร่างกายของเด็กแต่ละคน จึงควรปรึกษากุมารแพทย์และปฏิบัติตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัดเพื่อให้เด็กเติบโตได้อย่างแข็งแรงสมวัย
เพราะสุขภาพที่ดีเป็นจุดเริ่มต้นของการเติบโตได้อย่างแข็งแรงสมบูรณ์ พ่อแม่จึงไม่ควรละเลยการตรวจสุขภาพของลูกเป็นอย่างยิ่ง และควรหมั่นสังเกตพัฒนาการและการเปลี่ยนแปลงตามช่วงวัยของลูกอย่างสม่ำเสมอ เพื่อป้องกันความเสี่ยงและคลายความกังวล ลดภาวะแทรกซ้อนและลดค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพในระยะยาวได้อีกด้วย
