เมื่อเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) สามารถเขียนโค้ด วิเคราะห์ข้อมูล และแก้โจทย์เชิงเทคนิคที่ซับซ้อนได้รวดเร็วกว่ามนุษย์ คำถามของตลาดแรงงานจึงไม่ใช่ “AI จะเข้ามาแทนที่ใคร” แต่คือ “คนทำงานด้านเทคโนโลยีต้องปรับตัวอย่างไรเพื่อไม่ให้ตกขบวน?”
บนเวทีเสวนา “วิศวกรรมศาสตร์ ปัญญาประดิษฐ์ (AI) และอาชีพแห่งอนาคต” ในโอกาสที่ Queen Mary University of London มหาวิทยาลัยวิจัยชั้นนำกลุ่ม Russell Group สหราชอาณาจักร ร่วมกับ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) เปิดตัว 3 หลักสูตรวิศวกรรมศาสตรบัณฑิต นานาชาติ 2 ปริญญา (Dual Degree Programmes) โดยมี 5 ผู้เชี่ยวชาญชั้นนำจากภาครัฐ ภาคเอกชน และแพลตฟอร์มแรงงานระดับภูมิภาค ร่วมถอดรหัสทักษะสำคัญของวิศวกรยุค AI ไว้อย่างน่าสนใจ
พื้นฐานวิศวกรรมยังสำคัญ แม้ AI จะทำงานได้มากขึ้น
ศ. ดร.ธีรณี อจลากุล ผู้อำนวยการสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) หรือ BDI ภายใต้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ให้มุมมองว่า แม้ AI จะเข้ามามีบทบาทสำคัญในกระบวนการทำงาน แต่ความรู้พื้นฐานด้านคณิตศาสตร์และตรรกะการเขียนโปรแกรมยังคงเป็นทักษะที่จำเป็นสำหรับวิศวกร โดยต้องนำทฤษฎีมาผสานกับการคิดวิเคราะห์และการสื่อสารผ่านการลงมือปฏิบัติจริง ทั้งนี้ การเตรียมความพร้อมควรให้ความสำคัญกับโครงงานวิศวกรรมปีสุดท้าย (Capstone Project) ที่เปิดโอกาสให้ฝึกแก้โจทย์จริงแบบองค์รวม ตั้งแต่การกำหนดเกณฑ์วัดผล ไปจนถึงการตระหนักถึงผลกระทบต่อสังคมจากการนำเทคโนโลยีไปใช้งานจริง
เก่งเทคนิคแต่สื่อสารไม่เป็น เท่ากับเสียเปรียบในตลาดโลก
ดวงพร พรหมอ่อน กรรมการผู้จัดการ Jobsdb by SEEK ประเทศไทย สะท้อนมุมมองจากตลาดแรงงานว่า ความเชี่ยวชาญทางเทคนิคเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอต่อการแข่งขันระดับสากล องค์กรยุคใหม่มองหาคนที่ทำงานร่วมกับผู้อื่นได้ (Collaboration) และสื่อสารเรื่องเทคนิคซับซ้อนให้ทีมข้ามสายงานเข้าใจได้ง่าย
นอกจากนี้ ประสบการณ์จริงจากการฝึกงาน (Internship) และการลงมือปฏิบัติ (Hands-on Experience) มีส่วนสำคัญอย่างยิ่งในการสร้างความได้เปรียบ โดยเฉพาะผู้สมัครที่สามารถอธิบายบทบาทและผลลัพธ์ของตนเองในโครงการต่าง ๆ ได้อย่างชัดเจน ควบคู่ไปกับทักษะการเรียนรู้และพร้อมเรียนรู้สิ่งใหม่อยู่เสมอ (Learn to Relearn) เพราะความรู้ด้านเทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา
ใช้ AI เป็นอาจไม่พอ ต้องเข้าใจและควบคุมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
อนุชิต จิตภิรมย์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร กลุ่มงานนวัตกรรมและปรับปรุงกระบวนการ บริษัท คาร์ด เอกซ์ จำกัด (CardX) ชี้ให้เห็นถึงความแตกต่างระหว่าง “ผู้ที่ใช้เครื่องมือ AI ทั่วไป” กับ “ผู้ที่สามารถนำ AI ไปพัฒนาเป็น โซลูชันทางธุรกิจ” ว่าอยู่ที่ความเข้าใจในแก่นและกระบวนการคิดเชิงระบบ เนื่องจากมนุษย์ยังคงต้องเป็นผู้กำหนดทิศทาง ควบคุม และวางกรอบการทำงานเพื่อให้มั่นใจว่า AI ถูกนำไปใช้อย่างถูกต้องและน่าเชื่อถือ
ขณะเดียวกัน ภาคการศึกษาจำเป็นต้องบูรณาการเรื่องจริยธรรม ความรับผิดชอบ และการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เข้าไปในหลักสูตร เพื่อสร้างบุคลากรที่ใช้งานเทคโนโลยีได้อย่างมีความรับผิดชอบต่อสังคม
ภาษาอังกฤษและการคิดแก้ปัญหา ทักษะสำคัญของวิศวกรในตลาดโลก
วัชระ ศิริเนาวกุล Senior Manager และ Head of Digital Delivery กลุ่มบริษัท PwC ประเทศไทย และศิษย์เก่า Queen Mary เน้นย้ำว่า ภาษาอังกฤษคือเครื่องมือสำคัญในการสื่อสาร และเข้าถึงองค์ความรู้ใหม่ ขณะที่ความยืดหยุ่นในการรับมือกับความเปลี่ยนแปลง (Resilience) จะช่วยให้ทำงานในสภาวะที่มีความกดดันได้ดี พร้อมมองว่าการเรียนการสอนที่กระตุ้นให้ผู้เรียนตั้งคำถามและค้นหาคำตอบด้วยตนเอง คือรากฐานของการแก้ปัญหาที่ซับซ้อน
สอดคล้องกับ นิธิบุตร วศินนกุล AI Curriculum Specialist จาก เจเนเรชั่น ประเทศไทย (Generation Thailand) และศิษย์เก่า Queen Mary เสริมว่า การคิดและทำงานอย่างเป็นระบบภายใต้กรอบแนวคิดที่ชัดเจน (Framework) ผสานกับการคิดวิเคราะห์อย่างมีวิจารณญาณ (Critical Thinking) ในสภาพแวดล้อมที่เปิดกว้างและแลกเปลี่ยนความเห็นกันอย่างตรงไปตรงมา จะช่วยผลักดันศักยภาพของวิศวกรรุ่นใหม่ได้อย่างเต็มที่
Queen Mary KMUTT เปิด 3 หลักสูตร Dual Degrees ผลิตบุคลากรตอบโจทย์ตลาดโลก
เพื่อตอบโจทย์ทักษะแรงงานยุคเปลี่ยนผ่าน Queen Mary University of London และ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) จึงได้เปิดตัว 3 หลักสูตรวิศวกรรมศาสตรบัณฑิต นานาชาติ 2 ปริญญา (Dual Degree Programmes) ขึ้นในประเทศไทย ได้แก่ วิศวกรรมข้อมูลและปัญญาประดิษฐ์ (Data and Artificial Intelligence Engineering) วิศวกรรมระบบไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ (Intelligent Electrical and Electronic System Engineering) และ วิศวกรรมหุ่นยนต์และปัญญาประดิษฐ์ (Robotics and Artificial Intelligence Engineering)
ความร่วมมือครั้งนี้มุ่งออกแบบการเรียนรู้เพื่อสร้างวิศวกรที่มีทั้งรากฐานวิชาการระดับสากล ประสบการณ์ลงมือปฏิบัติจริง และทักษะการทำงานร่วมกับ AI ที่พร้อมแข่งขันในตลาดแรงงานระดับนานาชาติได้ทันทีหลังสำเร็จการศึกษา ติดตามรายละเอียดข้อมูลหลักสูตรเพิ่มเติมได้ที่ https://qmul.kmutt.ac.th
