กระทรวงพาณิชย์เปิดภาพการทำงานของ “ใกล้เก็บเกี่ยว” เครื่องมือใหม่ที่จะเปลี่ยนข้อมูลจากการใช้ติดตามสถานการณ์ สู่การ “คาดการณ์ล่วงหน้า” โดยใช้ระบบหัวเว่ยคลาวด์และเทคโนโลยี AI เชื่อมโยงข้อมูลผลผลิต ราคา และพื้นที่จากหลายหน่วยงานให้เป็นภาพเดียวกัน เพื่อให้ภาครัฐรู้เร็วขึ้นว่าผลผลิตจะออกเมื่อไร พื้นที่ไหนมีความเสี่ยง และราคาเริ่มส่งสัญญาณอย่างไร ก่อนนำไปสู่มาตรการที่ตรงจุดและทันเวลา
นันทพงษ์ จิระเลิศพงษ์ ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) เปิดเผยว่า ความท้าทายของการบริหารเสถียรภาพราคาสินค้าเกษตร ไม่ใช่การขาดข้อมูล แต่คือข้อมูลสำคัญกระจายอยู่ในหลายหน่วยงานและแต่ละชุดมีจุดแข็งแตกต่างกัน โจทย์สำคัญจึงอยู่ที่การนำ Technology & AI มาเชื่อมโยงและประมวลผลข้อมูลเหล่านั้น เพื่อให้มองเห็นสถานการณ์ได้ครบถ้วน ถูกต้อง และแม่นยำยิ่งขึ้น
“เราไม่ได้ต้องการข้อมูลเพิ่มอีกหนึ่งชุด แต่ต้องทำให้ข้อมูลที่มีอยู่เชื่อมโยงกัน และตอบให้ได้ว่า ผลผลิตกำลังจะออกที่ไหน เมื่อไร มีปริมาณเท่าไร และราคากำลังไปในทิศทางใด เพราะเมื่อเห็นทั้งหมดพร้อมกัน เราจะมีเวลาบริหารสถานการณ์ก่อนที่จะกลายเป็นปัญหา”
กระทรวงพาณิชย์ร่วมมือกับหัวเว่ย คลาวด์ ในการใช้ระบบคลาวด์และ AI เพื่อเชื่อมโยง วิเคราะห์ และประมวลผลข้อมูลการผลิตและการกำหนดราคาสินค้าเกษตร ซึ่งช่วยปรับปรุงการพยากรณ์ล่วงหน้าและสนับสนุนการตัดสินใจของรัฐบาลที่มีความแม่นยำมากขึ้น
หัวเว่ย คลาวด์ มีความสามารถในการขยายศักยภาพและเพิ่มพลังการประมวลผลสำหรับ AI ให้รองรับงานที่ใหญ่ขึ้น ข้อมูลที่มากขึ้น หรือผู้ใช้งานที่เพิ่มขึ้นได้ทันที โดยที่ประสิทธิภาพและความเร็วไม่ลดลง เป็นระบบบริการคลาวด์แบบเต็มรูปแบบ ซึ่งรวมถึงโครงสร้างพื้นฐานคลาวด์ Data Lake และการกำกับดูแล, การวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่, การพัฒนาและปรับใช้โมเดล AI, และความสามารถด้านความปลอดภัยและการปฏิบัติตามกฎหมาย เพื่อให้ข้อมูลจากหลายหน่วยงานสามารถเชื่อมต่อ ทำความสะอาด วิเคราะห์ และแปลงเป็นข้อมูลเชิงคาดการณ์ได้
หัวเว่ย คลาวด์ ยังมีทีมบริการประจำภูมิภาค เพื่อเป็นส่วนงานแรกที่จะช่วยคัดกรองข้อมูลที่ซับซ้อนและมาจากหลายแหล่งสามารถถูกประมวลผลอย่างมีประสิทธิภาพ และพัฒนาเป็นข้อมูลเชิงคาดการณ์ ในขณะที่ยังคงรักษาความเสถียร ความปลอดภัย และความสามารถในการปรับตัวให้เข้ากับความต้องการของรัฐบาลที่เปลี่ยนแปลงไป
ระบบนี้ได้รับการออกแบบมาเพื่อรองรับการขยายข้อมูลและโมเดล AI ในอนาคต เมื่อปริมาณข้อมูลเพิ่มขึ้นและมีการเพิ่มพืชผลใหม่ ภูมิภาคใหม่ และโมเดลความเสี่ยงใหม่ๆ พลังการคำนวณของ Elastic AI บนบริการคลาวด์ขอหัวเว่ย สามารถปรับขนาดได้ตามความเหมาะสม ช่วยให้รัฐบาลจัดการสินค้าเกษตรด้วยความแม่นยำ รวดเร็ว และการตอบสนองที่ดีมากขึ้น
ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า อธิบายข้อมูลการเก็บเกี่ยวข้าว สำหรับโครงการนำร่องที่เริ่มต้นจาก “ข้าว” โดยพื้นฐานได้มีการเชื่อมโยงข้อมูลทะเบียนข้าวกับข้อมูลดาวเทียมและรายงานราคาประจำวันของจังหวัด ทำให้รัฐบาลสามารถเห็นปริมาณ ราคา และพื้นที่เสี่ยงในภาพเดียวกัน และดำเนินการตั้งรับได้ทันถ่วงทีก่อนที่ปัญหาจะลุกลาม
นันทพงษ์ กล่าวว่า นี่คือการเปลี่ยน Data ให้เป็น Solution สำหรับการบริหารเสถียรภาพราคาสินค้าเกษตร จากข้อมูลที่ใช้บอกว่า “เกิดอะไรขึ้น” ไปสู่ข้อมูลที่ช่วยตอบว่า “อะไรกำลังจะเกิดขึ้น” และ “ควรเตรียมรับมืออย่างไร” เพื่อให้มาตรการของภาครัฐพุ่งเป้า เหมาะสม และทันเวลา
“เมื่อเรารู้เร็วขึ้น เราก็มีเวลาบริหารมากขึ้น เป้าหมายของ ‘ใกล้เก็บเกี่ยว’ จึงไม่ใช่แค่คาดการณ์ให้แม่น แต่คือทำให้การคาดการณ์นำไปสู่การตัดสินใจและมาตรการได้จริง จาก Data ไปสู่ Decision และจาก Decision ไปสู่ Action”
ทั้งนี้ “ใกล้เก็บเกี่ยว” ได้เปิดตัวอย่างเป็นทางการไปเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2569 ภายใต้ความร่วมมือของ 4 กระทรวง โดยเริ่มนำร่องใน “ข้าว” เป็นสินค้าแรก ก่อนต่อยอดสู่สินค้าเกษตรอื่นในระยะต่อไป
