จังหวัดสระบุรี โดยสำนักงานการท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดสระบุรี ร่วมกับอำเภอเสาไห้ หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย และเครือข่ายชุมชนไท–ยวน แถลงข่าวการจัดงานส่งเสริมและสืบสานประเพณีวัฒนธรรมไท–ยวนสระบุรี “ตานก๋วยสลาก ย้อนตำนาน 222 ปี ไท–ยวน สระบุรี” เพื่อร่วมกันอนุรักษ์ ฟื้นฟู และต่อยอดทุนทางวัฒนธรรมอันทรงคุณค่าของชาวไท–ยวนในพื้นที่
นางสาวพัชรศรี สมบัติทวีพูน ท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดสระบุรี กล่าวว่า จังหวัดสระบุรีมุ่งขับเคลื่อนการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงคุณค่า (Value-based Tourism) โดยนำ “ทุนทางวัฒนธรรม” มาเป็นกลไกสำคัญในการพัฒนา Soft Power ของพื้นที่ การจัดงานครั้งนี้จึงเป็นส่วนหนึ่งของนโยบายจังหวัดในการส่งเสริมอัตลักษณ์ท้องถิ่น งานประเพณี และภูมิปัญญาชุมชน โดยเฉพาะวัฒนธรรมของชาวไท–ยวนในอำเภอเสาไห้ ซึ่งเป็นรากเหง้าทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญของจังหวัด และมีความเชื่อมโยงกับการตั้งถิ่นฐานของชุมชนมายาวนานกว่า 222 ปี
สุรเดช สร้อยอุทา นายอำเภอเสาไห้ กล่าวเพิ่มเติมว่า การจัดงานในครั้งนี้ อำเภอเสาไห้ได้บูรณาการความร่วมมือกับทุกภาคส่วนในพื้นที่ เพื่อออกแบบกิจกรรมให้ครอบคลุมทั้งมิติ “ศาสนา วัฒนธรรม วิถีชีวิต และเศรษฐกิจชุมชน” โดยมุ่งให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวได้เข้ามามีส่วนร่วมอย่างแท้จริง พร้อมทั้งผลักดันให้ประเพณีตานก๋วยสลากเป็นต้นทุนทางวัฒนธรรมที่สามารถต่อยอดสู่การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ และสร้างรายได้ให้กับชุมชนอย่างยั่งยืน
นิตยา เมธีวุฒิกร รองผู้อำนวยการ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย สำนักงานพระนครศรีอยุธยากล่าวว่า ททท. ให้ความสำคัญกับการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในฐานะกลไกขับเคลื่อน Soft Power ของประเทศ โดยมุ่งเน้นการเล่าเรื่องราวอัตลักษณ์ท้องถิ่นให้กลายเป็นประสบการณ์ท่องเที่ยวที่มีความหมาย สำหรับงาน “ตานก๋วยสลาก” ถือเป็นเรื่องเล่าทางวัฒนธรรมที่มีเอกลักษณ์เฉพาะพื้นที่ สามารถพัฒนาเป็นหมุดหมายการท่องเที่ยวของภาคกลาง และเชื่อมโยงกับเส้นทางท่องเที่ยวด้านศาสนา ธรรมชาติ และชุมชนในจังหวัดสระบุรีได้อย่างลงตัว
ขณะที่ กฤษณา พิทยาบุตร ประธานสภาวัฒนธรรมอำเภอเสาไห้ ได้กล่าวถึงความสำคัญของประเพณี “ตานก๋วยสลาก” ว่า เป็นพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนาที่มีรากฐานจากวัฒนธรรมล้านนาและชุมชนชาวไท–ยวน สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน มีความหมายลึกซึ้งในเชิงจิตวิญญาณ เป็นการทำบุญอุทิศส่วนกุศลแก่บรรพบุรุษและผู้ล่วงลับ รวมถึงสร้างสิริมงคลแก่ผู้ให้ทาน
ลักษณะเด่นคือการจัดเครื่องไทยทานใส่ “ก๋วย” หรือภาชนะตามภูมิปัญญาท้องถิ่นแล้วถวายพระสงฆ์ด้วยวิธีการจับสลาก สะท้อนคติความเชื่อเรื่องการให้ทานโดยไม่เจาะจงผู้รับ อันเป็นการปลูกฝังจิตสำนึกแห่งการให้ด้วยความบริสุทธิ์ใจ และความเสมอภาคทางพระพุทธศาสนา
ประเพณีตานก๋วยสลากของชาวไท–ยวนในอำเภอเสาไห้ ไม่ได้เป็นเพียงพิธีกรรมทางศาสนา แต่ยังเป็นศูนย์รวมความศรัทธา ความสามัคคี และอัตลักษณ์ของชุมชน ทั้งในด้านภาษา การแต่งกาย อาหารพื้นถิ่น ดนตรี และศิลปหัตถกรรม ซึ่งล้วนสะท้อนรากเหง้าทางวัฒนธรรมที่สืบทอดมากว่า 222 ปี การจัดงานในครั้งนี้จึงเป็นการ “ย้อนตำนาน” เพื่อนำเรื่องราวประวัติศาสตร์ วิถีชีวิต และภูมิปัญญา มาถ่ายทอดให้คนรุ่นใหม่และสาธารณชนได้เรียนรู้และเกิดความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์ท้องถิ่น
ภายในงานตลอด 3 วัน จะมีกิจกรรมสำคัญ อาทิ พิธีขบวนแห่ก๋วยสลากจากชุมชนต่าง ๆ พิธีถวายทานสลากภัตตามขนบธรรมเนียม การแสดงศิลปวัฒนธรรมไท–ยวน การจำหน่ายสินค้าชุมชนและอาหารพื้นถิ่น บูธสาธิตภูมิปัญญาท้องถิ่น งานผ้าพื้นเมืองและหัตถศิลป์ รวมถึงกิจกรรมประกวดและการแสดงสร้างสรรค์ เพื่อเชื่อมโยงมิติของศรัทธาทางศาสนาเข้ากับการมีส่วนร่วมของเยาวชนและประชาชนทุกช่วงวัย
อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี ขอเชิญชวนประชาชน นักท่องเที่ยว และสื่อมวลชนทุกแขนง ร่วมสัมผัสเสน่ห์แห่งศรัทธา เรียนรู้รากเหง้าทางวัฒนธรรม และเป็นส่วนหนึ่งของการสืบสานมรดกไท–ยวน ในงาน “ตานก๋วยสลาก ย้อนตำนาน 222 ปี ไท–ยวน สระบุรี” ระหว่างวันที่ 27 กุมภาพันธ์ – 1 มีนาคม 2569 ณ วัดพระยาทด ตำบลพระยาทด อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี
