ในยุคที่ธุรกิจต้องเผชิญกับต้นทุนที่สูงขึ้น การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลไม่ใช่แค่ทางเลือก แต่กลายเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้ธุรกิจไทย โดยเฉพาะ SME สามารถลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพ และแข่งขันได้อย่างยั่งยืน ครั้งนี้ finbiz by ttb ขอพามาทำความรู้จักแนวคิดการผสานพลังดิจิทัล “AI เข้ากับ Digital Twin” ซึ่งเป็นการจำลองธุรกิจเสมือนจริง เพื่อให้สามารถวิเคราะห์และทดลองแนวทางต่าง ๆ ได้ก่อนลงมือจริง

อะไรคือแนวคิดการผสานพลังดิจิทัล “AI และ Digital Twin”
ในยุคปัจจุบันนี้ หลาย ๆ ธุรกิจหันมาใช้ AI กันอย่างแพร่หลาย ส่วน Digital Twin คือ ดิจิทัลแพลตฟอร์มที่สร้างแบบจำลองเสมือนจริงของธุรกิจ ไม่ว่าจะเป็นสายการผลิต การจัดการคลังสินค้า หรือแม้แต่พฤติกรรมลูกค้า จากนั้นใช้โปรแกรม AI เข้ามาวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้จากการจำลองธุรกิจ เพื่อค้นหาวิธีลดต้นทุนที่แม่นยำและปลอดภัย โดยยังไม่ต้องเสี่ยงกับการลองผิดลองถูกในโลกของธุรกิจจริง

หลักการทำงานของ Digital Twin
ในขั้นตอนการทดลองทำ Digital Twin ให้จำลองขั้นตอนต่าง ๆ เช่น สายงานการผลิต การจัดการคลังสินค้า หรือพฤติกรรมลูกค้าด้วยเครื่องมือแพลตฟอร์ม Digital Twin ยอดนิยม ซึ่งมีอยู่หลากหลายค่าย เช่น Siemens Xcelerator, PTC ThingWorx, Autodesk Forge และทดลองดำเนินการตามขั้นตอน

1. เชื่อมต่อข้อมูลจริงผ่าน IoT (Internet of Things) เช่น ข้อมูลบนเครื่องจักร ระบบขนส่ง หรือจุดขาย เพื่อให้มีข้อมูลจริงเข้าสู่ระบบ เพื่อให้มีข้อมูลเพียงพอต่อการวิเคราะห์ที่แม่นยำ
2. ใช้ AI วิเคราะห์ต้นทุน และคาดการณ์ วิเคราะห์การใช้พลังงาน วัตถุดิบ เวลา และแรงงาน เช่น คาดการณ์จุดที่ต้นทุนสูงเกินไป และเสนอแนวทางปรับปรุง เช่น ลดการสูญเสีย หรือเพิ่มประสิทธิภาพ
3. จำลองการปรับเปลี่ยนข้อมูล หรือผลลัพธ์ อาจมีการเสนอให้ลองปรับเปลี่ยนซัพพลายเออร์ เปลี่ยน Layout หรือ ทดลองลดความเสี่ยงและค่าใช้จ่ายบนระบบจำลอง
4. นำผลวิเคราะห์เพื่อต่อยอดใช้จริง ปรับแก้กระบวนการในระบบจำลองตามที่ AI แนะนำ กระทั่งได้ผลลัพธ์ที่ต้องการ แล้วจึงนำไปทดลองใช้ในกระบวนการธุรกิจจริง มีการติดตามผลและค่อย ๆ ปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง

แรงหนุนจากภาครัฐ ในการใช้ AI และ Digital Twin
การใช้ AI และ Digital Twin ในธุรกิจไทยได้รับแรงสนับสนุนจากหลายด้าน เช่น
• นโยบาย AI แห่งชาติ (National AI Strategy) กระทรวงดิจิทัลฯ ส่งเสริมการใช้ AI ในภาคธุรกิจทุกขนาด โดยเน้นการพัฒนาเทคโนโลยีอย่างมีจริยธรรมและปลอดภัย
• Smart Industry & BCG Mode สนับสนุนการใช้เทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและความยั่งยืนในอุตสาหกรรม เช่น การใช้ Digital Twin เพื่อจัดการทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ
• PDPA (พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562) ในการใช้ Digital Twin มีข้อที่ต้องพิจารณาคือ หากมีการใช้ข้อมูลส่วนบุคคลในการจำลอง ต้องมีการจัดการข้อมูลอย่างปลอดภัย เช่น การขอความยินยอม และการปกป้องข้อมูลจากการรั่วไหล

จากกรณีศึกษาในต่างประเทศและการทดลองในไทยพบว่า การใช้ AI และ Digital Twin จะสามารถลดต้นทุนการผลิตและโลจิสติกส์ได้ถึง 15–30% ลดการใช้พลังงานและวัสดุสิ้นเปลือง เพิ่มความแม่นยำในการวางแผนและตัดสินใจ ลดความเสี่ยงจากการลงทุนผิดพลาด เพิ่มความสามารถในการปรับตัวต่อความเปลี่ยนแปลงของตลาด ซึ่งมีธุรกิจต่าง ๆ ทั้งในไทยและต่างประเทศ ที่ได้ปรับปรุงและนำไปใช้จริงให้ผลลัพธ์ที่น่าพอใจดังนี้

บริษัทขนส่งรายใหญ่ในภูมิภาคได้เริ่มนำเทคโนโลยี Digital Twin มาใช้ในการจำลองเส้นทางการขนส่งสินค้าในแต่ละวัน โดยระบบจะรวบรวมข้อมูลจาก GPS สภาพอากาศ และ พฤติกรรมการขับขี่ของพนักงาน เพื่อสร้างแบบจำลองเสมือนจริงของการเดินทาง เมื่อเชื่อมต่อกับระบบ AI วิเคราะห์ข้อมูล บริษัทสามารถปรับเส้นทางการขนส่งให้เหมาะสมกับสภาพจราจรและสภาพอากาศแบบเรียลไทม์

บริษัทเดินเรือที่มีเครือข่ายทั่วโลกนำ AI และ Digital Twin มาใช้ในการวางแผนเส้นทางเดินเรือ โดยระบบจะจำลองการเคลื่อนที่ของเรือในสภาพแวดล้อมต่าง ๆ เช่น คลื่นลม ความเร็วลม และความต้องการสินค้าในแต่ละท่าเรือ AI จะช่วยวิเคราะห์เส้นทางที่ประหยัดเชื้อเพลิงที่สุดและลดเวลาการเดินทาง

โรงงานผลิตเคมีภัณฑ์รายใหญ่ในประเทศไทยได้ทดลองใช้ Digital Twin เพื่อจำลองกระบวนการผสมสารเคมีที่มีความซับซ้อนสูง โดยระบบจะเก็บข้อมูลจากการผลิตจริงในอดีต แล้วใช้ AI วิเคราะห์อัตราส่วนที่เหมาะสมที่สุดหลังจากปรับสูตรตามคำแนะนำของ AI

จากกรณีศึกษาที่นำเสนอ พบว่าการใช้ Digital Twin ร่วมกับ AI สามารถช่วยลดต้นทุนได้ทั้งในธุรกิจขนส่ง โรงงานอุตสาหกรรม และธุรกิจบริการ โดยไม่ต้องลงทุนเพิ่มในทรัพยากรหลัก

ทีทีบี บิสสิเนสวัน (ttb business one) ธนาคารดิจิทัลเพื่อโลกธุรกิจ พร้อมต่อยอดการบริหารจัดการได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เมื่อการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลไม่ใช่แค่ทางเลือก แต่กลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการลดต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพ ทีทีบี บิสสิเนสวัน (ttb business one) ผู้ช่วยทางการเงินเสริมความแข็งแกร่งให้ธุรกิจด้วย ดิจิทัลแบงก์กิ้ง ธนาคารออนไลน์สำหรับลูกค้านิติบุคคล เอสเอ็มอีทุกประเภท และธุรกิจขนาดใหญ่ ไม่ว่าความต้องการทางธุรกิจจะเป็นอย่างไร ก็สามารถบริหารจัดการทุกอย่างได้ในที่เดียว

• One Platform ระบบเดียว เข้าได้จากทุกอุปกรณ์ ผ่านคอมพิวเตอร์ แท็บเล็ต และสมาร์ทโฟน ด้วยประสบการณ์เดียวกัน
• ONE to Control ระบบเดียว ทำได้ทุกธุรกรรม ซื้อ ขาย รับ จ่าย โอนเงินทั้งในและต่างประเทศ จากระบบเดียว ควบคุมธุรกิจได้จากที่เดียว
• ONE to Command ระบบเดียว เห็นข้อมูลพร้อมสั่งการบริหารงานครบถ้วน มองเห็นภาพรวมและข้อมูลสรุปทางการเงินภายในบริษัท ด้วย Dashboard เดียว เรียกดูง่ายและเข้าใจง่าย