ในประวัติศาสตร์ของโลกด้านสาธารณสุข เราจะเห็นได้ว่ามีสิ่งประดิษฐ์อยู่ไม่กี่อย่างหรอกที่จะสามารถช่วยป้องกันโรคได้ดี และ “ชักโครก” ก็เป็นหนึ่งสิ่งที่ทำได้
เรื่องมันเริ่มขึ้นตั้งแต่ในช่วงศตวรรษที่ 19 ที่ชักโครกได้ถือกำเนิดขึ้นมาเพื่อใช้รอรับสิ่งปฏิกูลของมนุษย์ จนในปัจจุบันก็ได้กลายเป็นอุปกรณ์มาตรฐานในครัวเรือนทั่วโลก ซึ่งในบทความนี้เราจะมาพาไปย้อนรอยดูกันว่าก่อนจะเกิดชักโครกในการป้องกันโรคขึ้นมา มันมีสาเหตุมาจากอะไรฦ
“สุขาภิบาลแย่” เป็นเหตุที่ทำให้เกิดชักโครก!
การสุขาภิบาลที่ไม่ดีเป็นต้นตอหลักในการแพร่กระจายของโรคที่มากับน้ำ เนื่องจากทำให้เกิดสภาพแวดล้อมที่เชื้อโรคที่ก่อให้เกิดโรคสามารถเจริญเติบโตและปนเปื้อนในแหล่งน้ำได้ ต่อไปนี้เป็นวิธีการสำคัญที่การสุขาภิบาลที่ไม่ดีก่อให้เกิดการแพร่กระจายของโรคทางน้ำ
- การปนเปื้อนของแหล่งน้ำ: การกำจัดของเสียจากมนุษย์ สิ่งปฏิกูลที่ไม่ผ่านการบำบัด และมลพิษอื่นๆ อย่างไม่เหมาะสม อาจทำให้แหล่งน้ำ เช่น แม่น้ำ ทะเลสาบ และน้ำใต้ดินปนเปื้อนได้ เมื่อผู้คนใช้แหล่งน้ำที่ปนเปื้อนเหล่านี้เพื่อดื่ม ทำอาหาร อาบน้ำ หรือซักผ้า พวกเขาเสี่ยงที่จะพาเชื้อโรคที่ก่อให้เกิดโรคเข้าสู่ร่างกาย
- ขาดการกำจัดขยะที่เหมาะสม: ในพื้นที่ที่มีสุขอนามัยไม่ดี ขยะของมนุษย์อาจถูกกำจัดในทุ่งโล่ง ลำธาร หรือพื้นที่สาธารณะอื่นๆ แนวทางปฏิบัตินี้นำไปสู่การสัมผัสโดยตรงกับเชื้อโรคและเอื้อต่อการปนเปื้อนของดินและน้ำ
- ไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวกห้องน้ำที่เหมาะสม: ในพื้นที่ที่ไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวกห้องน้ำเพียงพอ แถมในยุคนั้นก็ยังไม่มีชักโครก จึงทำให้การถ่ายอุจจาระแบบเปิดเลยกลายเป็นเรื่องธรรมดา สิ่งนี้ทำให้เชื้อโรคสามารถแพร่กระจายได้อย่างอิสระและง่ายดายจากคนหนึ่งไปยังอีกคนหนึ่ง ทำให้สิ่งแวดล้อมปนเปื้อนมากขึ้น
- สิ่งอำนวยความสะดวกในการล้างมือไม่เพียงพอ: หากไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวกในการล้างมือที่เหมาะสมและการศึกษาด้านสุขอนามัย บุคคลอาจนำพาและแพร่เชื้อโรคจากพื้นผิวที่ปนเปื้อนไปยังปากโดยไม่รู้ตัว ซึ่งนำไปสู่การติดเชื้อ
- ขาดการเข้าถึงน้ำดื่มที่ดี ถูกสุขอนามัย: ในภูมิภาคที่การเข้าถึงน้ำดื่มที่ปลอดภัยไม่เพียงพอ ผู้คนอาจหันไปใช้น้ำที่ไม่ผ่านการบำบัดจากแหล่งที่น่าสงสัย ซึ่งเพิ่มความเปราะบางต่อโรคที่ติดต่อทางน้ำ
- การแพร่กระจายของเชื้อโรคในน้ำ: เชื้อโรคเช่นแบคทีเรีย (เช่น E. coli, Vibrio cholerae) ไวรัส (เช่น rotavirus, hepatitis A) และปรสิต (เช่น Giardia, Cryptosporidium) เจริญเติบโตได้ในสภาพแวดล้อมที่มีสุขอนามัยไม่ดี เมื่อเชื้อโรคเหล่านี้ปนเปื้อนสู่แหล่งน้ำก็สามารถทำให้เกิดโรคเมื่อกินเข้าไปได้
