นิ่วในถุงน้ำดี มีลักษณะเป็นก้อนตะกอนกลมๆ เล็กๆ หรือมีลักษณะเหลี่ยม สีขุ่นเข้ม ขนาดเล็กหรือ ใหญ่ เกิดจากการขาดความสมดุลของน้ำดี โดยน้ำดีถูกสร้างโดยตับ ช่วยเรื่องการย่อยและดูดซึมอาหารไขมัน ทั้งนี้อาการของนิ่วในถุงน้ำดี จะส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ผู้ป่วยจะมีอาการท้องอืด แน่นท้อง ปวดใต้ลิ้นปี่ หรือบริเวณชายโครงขวา นอกจากนี้ก้อนนิ่วยังสามารถทำให้ถุงน้ำดีอักเสบ รวมถึงกลิ้งหลุดไปยังท่อน้ำดี จนเกิดอาการตัว-ตาเหลือง และติดเชื้อตามมาได้
โดยมากอาการมักเป็นหลังรับประทานอาหาร โดยเฉพาะมื้อใหญ่ หรือเมื่อรับประทานอาหารมันๆ อาจปวดตอนกลางคืนจนต้องไปโรงพยาบาลเพื่อฉีดยาแก้ปวด เนื่องจากหลังรับประทานอาหาร ถุงน้ำดีจะบีบตัวส่งน้ำดีสู่ลำไส้ เมื่อมีนิ่วขนาดค่อนข้างเล็กอยู่ในถุงน้ำดี ก้อนนิ่วเหล่านี้ จะไหลไปอุดบริเวณท่อถุงน้ำดี เมื่อถุงน้ำดีพยายามบีบตัวเพื่อให้น้ำดีไหลสู่ลำไส้ จึงทำให้เรามีอาการปวดอย่างรุนแรง
ทั้งนี้หากมีอาการที่บ่งชี้ ตามที่กล่าวไปแล้วข้างต้น แพทย์จะทำการยืนยันวินิจฉัยด้วยอัลตร้าซาวด์หรือเอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์ช่องท้อง และมีแนวทางการรักษา ด้วยการผ่าตัดถุงน้ำดี โดยใช้กล้องซึ่งเป็นเทคโนโลยีของการมองเห็นภาพผ่านกล้องขยาย ทำให้เห็นรายละเอียดของเนื้อเยื่ออวัยวะที่จะผ่าตัดได้อย่างละเอียด ร่วมกับการพัฒนาเครื่องมือผ่าตัดที่มีขนาดเล็กและยาว สามารถใส่เข้าไปในโพรงช่องท้อง เพื่อทำการผ่าตัดถุงน้ำดีได้อย่างปลอดภัย ลดขนาดของแผลผ่าตัด ลดการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อบริเวณผนังหน้าท้อง ซึ่งจะทำให้ผู้ป่วยรู้สึกเจ็บแผลลดลง ใช้เวลาพักฟื้นหลังผ่าตัดน้อย และสามารถกลับไปดำเนินชีวิตตามปกติได้รวดเร็ว
การเตรียมตัวก่อนผ่าตัด เพียงงดน้ำและอาหาร ล่วงหน้าอย่างน้อย 6 ชั่วโมง เพื่อเข้ารับการผ่าตัดโดยการดมยาสลบได้อย่างปลอดภัย
บทความโดย แพทย์หญิง ใจพิสุทธิ์ รัตนขจรศักดิ์ ศัลยแพทย์ทั่วไป โรงพยาบาลเกษมราษฎร์ ประชาชื่น
