ในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อของวัยรุ่น เป็นช่วงที่ชีวิตที่น่าเป็นห่วงมาทุกยุคสมัย เพราะทั้งฮอร์โมนที่เปลี่ยนไป ภาวะของจิตใจของเด็กวัยนี้ก็ยังอ่อนไหวง่าย และยิ่งสมัยนี้ เทคโนโลยีที่ก้าวล้ำ ก็นำพาโลกแห่งความเป็นส่วนตัวของวัยรุ่นออกไปได้อีกไกล ทำให้เกิดช่องว่างระหว่างความสัมพันธ์ในครอบครัวที่กว้างขึ้น
และในความก้าวหน้าของเทคโนโลยี ก็มีทั้งข้อเสียและข้อดี ล่าสุด สสส. ได้ริเริ่มนวัตกรรมลดช่องว่างฟื้นสัมพันธภาพสร้างครอบครัวอบอุ่น พัฒนาศักยภาพพ่อแม่สื่อสารกับลูกหลานวัยทีน รับสังคมไทยยุค 4.0 โดยได้ร่วมมือกับ Toolmorrow ผุดแพลตฟอร์มออนไลน์/รายการ “รอลูกเลิกเรียน” ชวน 100 ครอบครัว ร่วมหลักสูตรออนไลน์ 14 วัน
ดร.สุปรีดา อดุลยานนท์ ผู้จัดการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ(สสส.) กล่าวว่า สถาบันครอบครัว เป็นเบ้าหลอมคุณค่าชีวิต และบ่มเพาะคุณลักษณะที่งดงามของความเป็นมนุษย์ สังคมไทยครอบครัวถือเป็นสิ่งสำคัญในการช่วยเหลือเกื้อกูล ดูแล เยียวยา ในยามที่ต้องเผชิญกับปัญหาหรือวิกฤติในชีวิต โดยเฉพาะในยุคสังคมไทย 4.0 ที่ครอบครัวมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว และสลับซับซ้อน การทำให้ครอบครัวมีความเข้มแข็ง การสื่อสารที่มีประสิทธิภาพและเหมาะสมตามแต่ละช่วงวัยทำให้สมาชิกภายในครอบครัวมีความเข้าใจกัน เป็นองค์ประกอบที่มีความสำคัญต่อความสุขและความเข้มแข็งของครอบครัว
โดยผลการศึกษาโครงการวิจัยครอบครัวไทยในเขตเมือง ปี 2557 พบว่า 1 ใน 3 ของครอบครัวในเมืองมีสัมพันธภาพน่าเป็นห่วง เนื่องจากขาดการปฏิสัมพันธ์ สสส. จึงสนับสนุนโครงการพัฒนานวัตกรรมการเพิ่มศักยภาพการสื่อสารของครอบครัวที่มีลูกหลานวัยรุ่น ผ่าน Platform Online ซึ่งมุ่งหวังจะเป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยประชาชนแก้ไขปัญหาเรื่องสัมพันธภาพในครอบครัว โดยเฉพาะในประเด็นการสื่อสารของผู้ปกครองในครอบครัวที่มีลูกหลานวัยรุ่น ซึ่งถือเป็นประชากรที่อยู่ในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อ ฉะนั้นหากสัมพันธ์ภาพและการสื่อสารระหว่างกันในครอบครัวไม่ดี ก็อาจจะส่งผลก่อให้เกิดปัญหาต่างๆ ที่กระทบต่อความสุขของคนในครอบครัว และสังคมได้ ซึ่งการดำเนินงานครั้งนี้จะเป็นจุดเริ่มต้นนำไปสู่ครอบครัวอบอุ่น สอดคล้องกับเป้าหมาย 10 ปีของ สสส. ที่ให้ความสำคัญแก่การเพิ่มสัดส่วนของครอบครัวอบอุ่น
นางสาวณัฐยา บุญภักดี ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนสุขภาวะเด็ก เยาวชน และครอบครัว สสส. กล่าวว่า ได้เริ่มพัฒนาแนวคิดในการใช้แพลตฟอร์มออนไลน์เป็นตัวช่วยครอบครัวยุคใหม่ ในรูปแบบรายการทีวีออนไลน์ที่ชื่อว่า “รอลูกเลิกเรียน” (Afterschool) มีจำนวน 10 ตอนๆ ละ 15 นาที โดยจะสร้างสรรค์เป็นรายการครอบครัว ที่สนุกสนาน และน่าสนใจ และมีสาระสอดคล้องกับความต้องการของครอบครัวยุคใหม่ที่อยากเพิ่มทักษะการสื่อสารกับลูกวัยรุ่น เผยแพร่ทางช่องทางสื่อออนไลน์ได้แก่ Facebook, Youtube, Line และเว็บไซต์ www.afterschoolonline.tv ทำให้กลุ่มเป้าหมายติดตามดู แล้วอยากเปลี่ยนแปลงตัวเอง
“ผลที่คาดว่าจะได้รับ นอกจากการมีสื่อออนไลน์ที่เสมือนเป็นห้องเรียนพ่อแม่ยุค 4.0 แล้ว คาดว่าจะมีผู้เข้าชมซึ่งเป็นผู้ปกครองในครอบครัวที่มีลูกหลานวัยรุ่นเข้าร่วมตอบแบบสอบถามเช็คลิสต์ครอบครัวอบอุ่นใน quiz.afterschoolonline.tv อย่างน้อย 1,500 ราย มีครอบครัวจำนวนอย่างน้อย 100 ครอบครัว เข้ามาใช้บริการเข้าร่วมกลุ่ม self-help ออนไลน์ผ่านทางช่องทาง Line กลุ่ม เพื่อร่วมการพัฒนาทักษะการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพใน 10 ประเด็น
โดยทีมงานคัดเลือกพ่อแม่ที่ประสบปัญหาต่างกันมาทั้งหมด 10 ครอบครัว ซึ่ง 10 ประเด็นที่เราพบจากการสำรวจว่าเป็นเรื่องที่ผู้ปกครองมักกังวลมากที่สุดคือเรื่อง 1.เพื่อน , 2.แฟน, 3.การเรียน, 4.อนาคต, 5.ความไม่มั่นใจในตัวเองของลูก, 6.การช่วยงานบ้าน, 7.การตั้งเงื่อนไขเพื่อขอของรางวัล, 8.การติดมือถือหรือติดเกมส์, 9.การใช้เงิน และ 10.พฤติกรรมทั่วๆไป ทั้งนี้ครอบครัวกลุ่มเป้าหมายได้ตระหนักและรับรู้ถึงปัญหาการสื่อสารภายในครอบครัว และรู้ถึงวิธีการในการจัดการกับปัญหาที่เกิดขึ้นและลองปฏิบัติจริงๆจนสามารถทำได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งจะช่วยเพิ่มความอบอุ่นใกล้ชิดในครอบครัวเป็นการสร้างภูมิคุ้มกันจิตใจให้วัยรุ่นเติบโตอย่างเต็มศักยภาพ”นางสาวณัฐยา กล่าว
นายสุรเสกข์ ยุทธิวัฒน์ หัวหน้าโครงการฯ และผู้ก่อตั้งและผู้บริหารงาน เพจ Toolmorrow ปัจจุบันมียอดผู้ติดตามกว่า 755,847 คน และมียอดวิวสูงกว่า 100 ล้านวิว กล่าวว่า นวัตกรรมการสื่อสารผ่าน Platform Online เป็นกระบวนการพัฒนาทักษะการสื่อสารในครอบครัว เมื่อคนดูรายการจบแล้ว มีความต้องการที่จะพัฒนาทักษะการสื่อสารกับลูกหลานวัยรุ่น สามารถเข้ามาทำแบบทดสอบความสัมพันธ์และทักษะการสื่อสารของครอบครัวที่ quiz.afterschoolonline.com โดยแบ่งผลการประเมิน ได้แก่
- สถานะครอบครัวเป็นครอบครัวที่ไม่มีปัญหาทักษะการสื่อสาร ผู้ประเมินต้องการข้อมูลเพิ่มเติม ระบบจะส่งต่อให้ผู้ประเมินได้เรียนรู้เทคนิคการสื่อสารกับลูกหลาน 10 เทคนิค ที่ควรใช้ในชีวิตประจำวันผ่านวีดีโอคลิปใน www.afterschoolonline.tv
- สถานะครอบครัวเป็นครอบครัวที่มีปัญหาด้านทักษะการสื่อสาร ทางโครงการฯ จะแบ่งการทำงานเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ 1)ผู้ประเมินไม่สนใจร่วมกระบวนการ ระบบจะส่งต่อไปให้ผู้ประเมินได้เรียนรู้เทคนิคการสื่อสารกับลูกหลานวัยรุ่น 10 เทคนิค ที่ควรใช้ในชีวิตประจำวันผ่านวีดีโอคลิปในเว็บไซต์ www.afterschooolonline.tv เพื่อเสริมทักษะและทบทวนตนเองในการสื่อสารกับลูกหลานวัยรุ่น 2)ผู้ประเมินต้องการเข้าร่วมกิจกรรม แต่ผู้ประเมินมีปัญหาที่ลึกและยากเกินกว่าที่ทีมงานจะแก้ไขหรือช่วยเหลือได้ ระบบจะส่งต่อไปที่มูลนิธิเครือข่ายครอบครัวและภาคีผู้เชี่ยวชาญของ สสส. เพื่อรับการแนะนำเฉพาะราย 3)ผู้ประเมินเป็นกลุ่มเป้าหมายที่ทีมงานมีศักยภาพที่จะช่วยเหลือได้ จะมีการคัดกรองคนให้เหลือกลุ่มละ 10 คน และนำกลุ่มคนเหล่านี้ไปอยู่ในกรุ๊ปไลน์ Self-help group (กลุ่มพัฒนาศักยภาพการสื่อสารในครอบครัวที่มีลูกหลานวัยรุ่น ซึ่งจะมีผู้ปกครองที่ผ่านการคัดเลือกมาทำกิจกรรมเพื่อพัฒนาศักยภาพการสื่อสารในกลุ่ม) รวมทั้งหมด 10 กลุ่ม โดยจะมีที่ปรึกษาคือ มีพ่อแม่ 2-4 คน ที่ผ่านการอบรมแล้วมาคอยเป็นพี่เลี้ยง รวมถึงทีมงานของ Toolmorrow และเจ้าหน้าที่ของมูลนิธิเครือข่ายครอบครัว โดยทีมงานจะสอนทักษะในการสื่อสารกับลูกหลานวัยรุ่นพร้อมกับให้การบ้านและช่วยให้คำปรึกษาเพิ่มเติมเพื่อพัฒนาทักษะการสื่อสารกับลูกให้ดีขึ้นเป็นระยะเวลา 2 อาทิตย์ แล้วจะทำการวัดผลลัพธ์การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น
ด้าน พญ.วิมลรัตน์ วันเพ็ญ รองผู้อำนวยการฝ่ายการแพทย์สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์ กระทรวงสาธารณสุข(สธ.) กล่าวว่า “การสื่อสารของผู้ปกครองที่มีลูกหลานวัยรุ่นเป็นสิ่งสำคัญ สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์ ได้ทำการศึกษาถึงพัฒนาศักยภาพการสื่อสารของผู้ปกครองในครอบครัวที่มีลูกหลานวัยรุ่น จนได้มีเทคนิคการสื่อสารเพื่อนำมาปรับใช้กับ Platform Online ผ่านเนื้อหาในรายการทีวีออนไลน์ ซึ่งจะประกอบด้วย อาทิ I Message, คำชม, การสะท้อนความรู้สึก, การลงโทษ, การให้รางวัล, การตั้งกฎเกณฑ์, การให้คำปรึกษา, การจัดการกับพฤติกรรมวัยรุ่น ฯลฯ ซึ่งคาดว่าเทคนิคดังกล่าว จะสามารถนำมาปรับใช้กับครอบครัวที่มีลูกหลานวัยรุ่นได้เป็นอย่างดี”
สำหรับรายการทีวีออนไลน์ “รอลูกเลิกเรียน” (After School) จะเริ่มออกอากาศตอนแรก ในวันที่ 1 เมษายน 2562 ชื่อตอน “เมื่อลูกไม่มั่นใจในตัวเอง” เนื้อหารายการจะนำเสนอเรื่องจากประสบการณ์จริงที่ครอบครัวหนึ่งได้รับ และผู้ชมจะได้ร่วมเรียนรู้ หรือนำทักษะที่ได้แนะนำในรายการไปใช้ ภายใต้การแนะนำจากจิตแพทย์เด็กและวัยรุ่น ซึ่งทักษะในตอนนี้จะประกอบด้วย 1)การจัดการอารมณ์และความรู้สึก 2)การให้คำชม 3)การสะท้อนความรู้สึก และ 4)ทักษะทางสังคม มาร่วมทดลองแก้ปัญหาเรื่องเมื่อลูกไม่มั่นใจในตัวเองกันได้ในรายการ
ผู้ที่สนใจในโครงการพัฒนาศักยภาพการสื่อสารผ่าน Platform Online ของผู้ปกครองในครอบครัวที่มีลูกหลานวัยรุ่น เพื่อแก้ไขปัญหาช่องว่างเรื่องสัมพันธภาพและการสื่อสารในครอบครัว ผ่านรายการทีวีออนไลน์ “รอลูกเลิกเรียน” (After School) จะสามารถติดตามผ่านช่องทาง Facebook : Toolmorrow, Youtube : Toolmorrow และในเว็บไซต์ของ www.afterschoolonline.tv
